Vavau a Samoa

O LE TALA I LE TAMA O SATUILALOVASA

 

Fai mai le tala tu’u a Samoa o le ali’i lenei o Satuilalovasa, o se ali’i mai le nu’u o Vailoa i Aleipata, ae na malaga i vaega eseese o le atunu’u e saili le aiga o lona tama, ma i’u atu ai lana sailiga i Faleata. Fai mai ua amata le sailiga a le tama lenei, e alu lava ma lana taulua vai e tu’u i totonu o lana ato sa fa’a fafa, ma, ina ua oo atu i Faleata lana sailiga, ona tago lea i lana taulua vai ma sa’asa’a solo i luga o le laueleele, ma fai mai o le vai lea na sa’asa’a e le tama o Satuilalovasa na taele ai le aitu o Moso, ona maua ai loa lea o le igoa o le afio’aga o “Vaimoso”.

 

Ua fa’aauau le sailiga a le tama e aga’i atu i le isi itu o Faleata, ma ia vaaia le lepa solo o le suavai sa ia sasa’aina i luga o le eleele, ona maua ai lea o le igoa o le afio’aga o Lepa, ona o le suavai lea ua lepa solo i luga o le eleele. Fai mai na tau atu le vaai a Satuilalovasa i le tagutu laau o lo o tu mai, ona tago fo’i lea o le tama ua sasa’a ai lana taulua vai, ona maua ai loa lea o le malae o le afio’aga o Lepa, o “Vaitagutu”, e fa’amanatu ai le tagutu laau lea na sasa’a i ai e le tama lana taulua vai, o le malae taua lea o le afio’aga o Lepea, e afioa ai Faumuina le Tupufia.

 

Fai mai le tala ua fa’aauau pea le sailiga a le tama, o le tau atu lava i lea oga eleele ona tago lea ua sasa’a solo ai lana taulua vai, ona maua ai lea o le igoa o le afio’aga o “Vailoa”, e fa’amanatu ai le oga eleele lea ua vai loaloa ona o le taulua vai a le tama o lo o sasa’a fano solo i le auala. Na fa’ai’u le savaliga a le tama i le mea ua taua nei o Vaiusu ma toe sasa’a ai iina lana taulua vai, fa’atoa usu ai loa lea i uta i le togavao e saili lona tama, ma toe sasa’a atu ai lana taulua vai i Vaitele, lea na maua ai loa le igoa o le afio’aga o “Vaitele”, e fa’amanatu ai le tele o le vai na maua ai ona o le taulua vai a le tama.

 

Na taunu’u le tama i uta ma la feiloa’i ai ma le uso o lona tama, le ali’i o Tafa’igata, ona fesili lea i ai o Satuilalovasa ia Tafa’igata po o fea o i ai lona tama, ae tali le ali’i, “ua e tuai mai ua uma ona ou aia lou tama, ae toe lava o lona atigi poo o lo o totoe”. Fai mai ua alu atu le tama o Satuilalovasa ma aumai le atigi poo a lona tama o lo o totoe ma tu’u i totonu o lana ato sa teu ai lana taulua vai, ona toe fo’i ane loa lea ma ia i tai.

 

E fetaui la le taunu’u ane o le tama i tai ae fa’aafe loa o ia e Faleata ona fai ai loa lea iina o le latou agatonu, o le mea na tupu e tusa ai ma molimau mai tuaa anamua, fai mai e avatu le ipu ‘ava i le tama ae tago le tama ma sa’asa’a le ipu ‘ava i totonu o le ato o lo o i ai le atigi poo a lona tama, ma o iina lea e mafua mai ai le isi talitonuga o le atunu’u, o le mafua’aga lena e sa’asa’a ai le sua ‘ava a le atunu’u pe a oo i le taimi e taumafa ‘ava ai le atunu’u i so o se faigamea lava i lenei olaga.

 

Fai mai le tala ona fesili lea i ai o Faleata i le ali’i po o a mea o lo o i totonu o lana ato, ae na tali le ali’i, “o le atigi poo”, ona fai atu lea o Faleata i le ali’i, “fa ita lava matou po o a na mea e i totonu o lena ato, ao lena o le ato aitu”. Le ato aitu la lea na taua e Faleata ua liliu e avea ma “Tauaitu”. Fai mai le isi talitonuga Fa’a Salemuliaga, o le fa’alupega sa ave ia Faleata o le “Saofaiga a le Atua”, ua suia ma fa’asao e fa’apea, “O le Saofaiga a Atua”, talu ai o le ali’i lenei o Satuilalovasa, o le tama na sau mai Atua e saili le aiga a lona tama i Faleata.