Talosaga le maota o sui mo se ripoti i mu ia na tutupu talu mai Aukuso 2025
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
I sana imeli lata mai nei, i le Faatonu o le Matagaluega mo Sailiiliga ma Lavea’i (DSAR), le susuga ia Utumoeaau Alefosio, ua talosagaina ai e le Afioga Fagaima Larry Sanitoa, le Faipule o le itumalo ale Tualauta, ia se ripoti, i mu e valu ia na tutupu, talu mai le masina o Aukuso o le tausaga ua mavae.
O le afioga Fagaima, o lo’o taitaifono i le Komiti o Puipuiga tau Lotoifale a le Maota o Sui ma o se tasi o sui sinia o le Komiti o le Puipuiga Lautele, a le maota.
Na mafai ona maua mai se tali a le afioga i le Faipule, mai i le faatonu o le DSAR, i le aso 14 o le masina nei, lea sa fautuaina ai e Alefosio ia le alii faipule, ina ia fa’ao’oina atu sana talosaga aloa’ia i le Ofisa o le Kovana, mo nei ripoti.
Ta’ua e Alefosio, i lana tali mai ia Fagaima, e maua atu loa e le latou ofisa, se faatagana, o le a mafai loa ona tu’uina mai sa latou ripoti, e pei ona talosagaina e le alii Faipule.
Sa faapea ona fa’ao’oina atu e Fagaima ia le tusi tali mai ia Alefosio, i le loia a le Maota o Sui, le susuga ia Nathaniel Savali faapea le ulu o le Ofisa o Tupe a le Maota Fono, ia le susuga ia Alfred Annadale.
Na ta’ua e le faipule a le Tualauta, i lana imeli, ia lona taumafai e tuliloaina le mafua’aga o nei mu ma auala e mafai ona uia, e fofoina ai ma ia mafai foi ona fa’ao’oina atu nei auala, i le mamalu lautele, aua lo latou nofo silafia.
E le gata i lea, sa ta’ua foi e le alii faipule, ia le iai o sona faamoemoega, o le a lava le taimi e saunia ma fa’ao’oina atu ai i le komiti mo a latou iloiloga, ona o lea o le a alo atu ia le Maota Fono, mo la latou malologa ia Iulai 27.
O faalavelave ia na patino iai le talosaga a le afioga i le Faipule, e le i aofia ai le mu i le ofisa faufale a le RM Construction, lea e tu lata i le ofisa a le TAOA – lea o lo’o faia ai su’esu’ega a le ofisa a leoleo.
Ae o le faalavelave na tupu i fale o aiga i Fagatogo (Aukuso 27, 2025), o fale o aiga ia na mu i Pava’ia’i (Oketopa 4, 2025), o le Pago Print Shop lea sa i Nu’uuli (Aperila 13, 2026), O le maota o Edwina i Pava’ia’i (Iuni 7, 2026), o fale o ni aiga (4) i Fagaima (Iuni 18, 2026), o se fale i Fagatogo (Iulai 3, 2026), o le falepuipui le tumau i Fagatogo (Iulai 6, 2026) ma fale o aiga e to’afa, i Faleniu (Iulai 12, 2026).
Sa ta’ua e le faipule ia le agaga fa’afetai, ona o le leai o se tasi, na fa’amanu’alia pe maumau se soifua, i nei faalavelave, se’ia vagana ai tulaga pagatia i meatotino a aiga, ua fa’atafunaina.
E le gata i lea, sa ta’ua e le alii Faipule ia le masalomia o le susunuina e ni tagata, o nisi fale na a’afia i nei faalavelave ma o lo’o fia malamalama Fagaima, po o faia ai ni su’esu’ega a leoleo, i ia tulaga.
Na fa’ao’oina atu foi se kopi o le imeli a le alii Faipule i le pulega a le ASPA, ma tapa so latou finagalo.
Sa fa’ao’oina atu foi se kopi o le tusi lava e tasi, i le taitaifono o le Komiti o le Puipuiga o le Saogalemu Lautele, le Afioga i le alii Faipule ia Avagafono Tuavao Vaimaga Maiava, e ma fa’ailoa atu ai e le afioga Fagaima, sana fuafuaga e talo se iloiloga lata mai a le komiti, e iloiloina ai ripoti a le DSAR ma soalaupuleina leisi laasaga a lona ofisa faapea ai ma le faalauiloa faalautele o lenei mataupu.
Ua mae’a ona feso’ota’i atu ia le ofisa a le CIIB, i le afioga Fagaima, ma la latou ripoti e tusa ai ma se faalavelave lea na susunuina ai e se tagata ia se fale.
O faafitauli i le faatinoina atoatoa o tiute a vaega tineimu, e pei o le le malosi o le sua o vai ma le leai o ni paipa (fire hydrants), e mafai ona fa’aaoga e vaega tineimu, ua loa ona tulai mai i totonu o le teritori. O nisi o faafitauli, o le le lava o alagamanuia e mafai on atua iai ia le vaega tineimu. E le gata i lea, o le le lava o a’oa’oga mo le aufaigaluega faapea ai ma le utiuti o le seleni fa’aagaga mo lenei matagaluega.
O le taimi nei, o lo’o matala le ofisa tineimu i Fagatogo, ae peitai, e pei ona sa fa’ailoa mai e le latou taitai’au, e to’alaiti le aufaigaluega o lo’o galulue mai ai. O lea ofisa, sa tapunia e le Ofisa o le Soifua Malolo, i le silia ma le masina, ona o le le saogalemu, ma le tulaga faaletonu mo le soifua maloloina o tagata. E pei ona sa fa’alauiloa mai e le faatonu o le DSAR, e na’o le to’alua tagata faigaluega tineimu o lo’o iai i lea ofisa, faapea ma le latou taitai (Fire Chief), ma le taavale tineimu e tasi, o lo’o fa’aaoga mai i lea ofisa.
Sa faapea foi ona tusi atu ia le Afioga i le alii Faipule, ia Malaeoletalu Melesio Gurr, i le Afioga i le Kovana, e fa’aleoina ai sona popolega, i le tapunia o le fale tineimu i Fagatogo, ona e foliga mai, o le mafua’aga lea sa tuai ai ona o’o atu se lavea’i i taimi o faalavelave, aemaise ai lava le taimi na mu ai le falepuipui le tumau, lea o lo’o i tua o le ofisa a leoleo, ona sa tau faatalitali le o’o mai o se lavea’i mai i le vaega tineimu, i Tafuna.
Ma ua fesiligia ai foi e Malaeoletalu, ia le mafua’aga ua siliga ma le masina, ae e le o mafai ona fofoina le faafitauli, lea na mafua ai ona tapunia le ofisa tineimu i Fagatogo.
O lea mataupu sa fa’ailoa mai e le faatonu o le DSAR, ua tuai ona faia galuega lipea, ona o lo’o faatalitali i le fa’agasologa o galuega a ofisa o le malo (paperwork) – e aofia aile faamautuina o se konakarate mo galuega kamuta. E le i ta’ua foi se vaegatupe ua mae’a ona fa’aagaga mo lea galuega.
[I le faaiuga o le vaiaso na se’i mavae atu, e lua nisi faalavelave fou na tutupu mai, i le mu o fale o nisi o aiga, i Ottoville. Ma ua atoa ai le sefulu o fa’alavelave – o le mu o fale – ua tutupu.]

