Faatulafono ituaiga i’a fa’asa ona toe fagotaina
E le o toe umi ae maea loa ona tuu faatasia e le Matagaluega o le Puipuiga o le Vaomatua, Siosiomaga ma le Gataifale (DMWR) se tulafono, e aiaia ai ituaiga i’a o le a faasa ona toe fagotaina i totonu o ogasami o le atunuu.
O ituaiga i’a e fa na faamaonia e le Faatonusili o le DMWR ia Ufagafa Ray Tulafono o le a aofia i le tulafono lenei, e aofia ai le ituaiga i’a lea o le malie, o le i’a o le ‘gaea’ lea e faaigoa e le toatele o le ‘gaea ulupato’, ona o ona foliga, faapea ma le ‘fuga’ ma le ‘gatala’.
I ni suesuega na faia e le Matagaluega i ituaiga i’a eseese o lo o maua i le sami, e pei o i’a e masani ona nonofo ma ola i tuaau, faapea ai i’a e nonofo i vaega loloto o le sami ua maua ai, toe 4% le tele o le i’a o le malie o loo totoe i ogasami o le atunuu i le taimi nei, e mafua lea tulaga ona ua tele ina fagotaina le i’a lenei ma le faamoemoe, e faaaoga lona apaapa e fai ai isi ituaiga meaai, ae lafoa’i lona tino atoa e le faaaogaina.
O aafiaga i i’a sa masani ona tua i ai Samoa i le tele o taimi pe a fagogota ona tagata, e pei o i’a o loo maua i tuaau, ua agai ina le toe vaaia le tele o i’a eseese nei, ma e i ai le talitonuga o le Matagaluega, afai e le faia se tulafono e faasa ai ona toe fagotaina i’a nei mo se taimi faatulafonoina, i le isi tolu tausaga i luma atu, o le a le toe vaaia ai loa ituaiga i’a nei i ogasami o le atunuu.
Saunoa Ufagafa, e 3 tausaga lea o le a tuuina i totonu o le tulafono e faasa ai ona toe fagotaina i’a nei ma le tuutuuga, afai e siaki atu i le maea ai o le 3 tausaga ua toe faatupulaia ma ua toe tele le i’a i ogasami o le atunuu, ona tatala foi lea o le sa ae tuu le avanoa i le au fagogota latou te fagotaina ai i’a o le a faataga ona fagota mo se taimi, ona toe faamamalu foi lea o le tulafono mo se isi umi e fuafuaina e le matagaluega.
O le iloiloga lenei a le Senate na faataunuuina i le vaiaso na te’a nei, na fesiligia ai le mafuaaga ua faasa ai ogasami a nisi o afioaga ona toe fagotaina, ao i nisi nei o taumafa o loo tua i ai nuu ma aiga i le maualuga ma le taugata ua i ai le tau o le soifuaga i lenei taimi.
Saunoa le afioga i le alii Senatoa ia Fuata Dr. Iatala, e taua polokalame a le matagaluega e taofiofia ai le soona fagotaina o i’a o le gataifale, peitai e tatau foi ona silasila toto’a le matagaluega i aafiaga o tagata lautele pe afai ae taofia ma faasa ona toe fagotaina i’a nei.
Ae i le saunoaga a le alii Senatoa ia Fuamatu J.V Fuamatu, sa ia viia ai le fuafuaga a le matagaluega aemaise ai o faasao ia ua faia i nisi o afioaga, e tapu ai le toe fagotaina o latou gataifale mo se taimi faatulafonoina, ona toe tatala foi lea i le au fagogota.
Saunoa Fuamatu, o le tapu lea o loo faagasolo i gataifale o nisi o afioaga, ua ia molimauina le manuia o lea fuafuaga, na te talosagaina foi le faaauauina pea o lea faiga i lona itumalo o Alataua.
Saunoa le alii Senatoa, o lona itumalo e toatele tagata fagogota o loo i ai, peitai ua faaalia e nisi lo latou sapasapaia o le fuafuaga ina ia faasaoina ai le soona fagotaina o i’a i taimi e le manaomia ai.
O loo i ai le fuafuaga e tatau ona tuuina mai le tulafono lenei a’o le’i tapunia le nofoaiga a le Fono Faitulafono o loo nofoia nei.
