Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le tapunia o a’oga i Manu’a, ua faapea ona a’afia ai fanau a’oga ma aiga.  O lo’o tumau pea le tapunia o a’oga tulaga muamua i Fitiuta, Faleasao ma ‘Ofu, a’o fa’ataunu’uina galuega mo le fa’aleleia ma le faamamaina o falea’oga.

E leai se faamatalaga i se aso mautu o le a toe tatalaina ai nei a’oga.  Ma e tusa ai ma le malamalama’aga a lenei nusipepa, e se’iloga e pasia mai e le Ofisa o le Soifua Maloloina, ona fa’ato’a mafai lea ona toe tatalaina ia nei a’oga.  Ona o le mafua’aga lea na tapunia ai, ona o se asiasiga a le Ofisa o le Soifua Maloloina, lea na fai i le faaiuga o Fepuari.

O ni fa’afitauli patino sa maua e le DOH i lana asiasiga i a’oga i Manu’a, sa faapea ona auiliiliina e Aileen Solaita, lea o lo’o fa’auluulu i le vaega a le DOH mo auaunaga o le siosiomaga, i luma o Afioga i Senatoa, i se iloiloga na faataunu’uina i le vaiaso ua mavai.

Sa le gata i sana ripoti tu’u gutu ae sa tu’uina atu foi e Solaita, ia ni ata sa pu’eina i le latou asiasiga.

O fa’aletonu autu na ta’ua i le ripoti a Solaita, na aofia ai le leai o ni ‘sinks’ i totonu o fale le ta’ua, e mafai ona fa’aaogaina e fanau aoga, faiaoga ma le aufaigaluega a a’oga.

O le leai o ni vai vevela i nisi o umukuka a a’oga, o lona uiga, e le o lelei ona fa’amama ia ipu ma meatotino o lo’o fa’aaogaina i totonu o umukuka, e gasese ai taumafa ma fa’aaoga e fanau a’oga.

O fa’atupuga lapisi i totonu o potu a’oga, o le sosolo o limu i totonu o potu a’oga, faapea ma laulau ma nofoa malepe

O se manogi leaga mai i fale le ta’ua, e tu i tafatafa po o totonu o umukuka a a’oga.  O le tau leai o se suavai, e mafai ona fa’aaoga e le au kuka ma totonu o fale le ta’ua.

Na fa’ailoa atu foi e Solaita, i Senatoa, ia le tulaga fa’aletonu o nisi o tane mo lapisi lafoa’i, lea o lo’o fa’aaoga e umukuka a a’oga, ma o se tulaga faapopole loto le liki o lapisi lafoa’i i eria tulata i mea o lo’o tapena ai mea’ai a a’oga.

Sa ta’ua foi i le ripoti, ia le liliu o le Ofisa o A’oga, i a’oga i luga o upega tafa’ilagi, mo fanau a’oga i Manu’a.  Ae mo fanau a’oga e leai ni initeneti i aiga, o lo’o lolomia e le ofisa a le a’oga, a latou meaa’oga i luga o pepa mo le fa’aauauina o a latou a’oa’oga mai i o latou aiga.

Na auai atu foi i lea lava iloiloga a le Komiti o A’oa’oga a le Senate, ia le Faatonusili o A’oga, le susuga ia Maefau Dr. Mary Taufete’e ma i sana molimau i luma o Afioga i Senatoa, sa ia ta’ua ai le aveina atu o sapalai o lo’o manaomia i Manu’a, e toe fa’aleleia ma fa’amamaina ia falea’oga.

Na saunoa Maefau, e na te le tete’e i le ripoti a le DOH, ae peitai, e fa’afaigata i le latou ofisa ona fa’atino a latou tiute i a’oga uma o le teritori, ona o le ‘uti’uti o tala o le tupe.

Sa fa’amaonia foi e Athena Mauga, le sui Faatonu mo galuega faaleleia ma le faamamaina o falea’oga, ia le leai o ni tau fale i a’oga i Manu’a, po o nisi e mataituina ia fale le ta’ua.  O le mafua’aga lea, e le mafai ai ona fofoina vave fa’afitauli e tutupu mai.

Ae peitai, sa fa’aleoina e afioga i Senatoa ia lo latou manana’o ina ia faia vave se fuafuaga i lenei fa’afitauli.

E pei ona sa fa’aleoina e le Afioga i le Senatoai a Ma’o Fa’auma Gogo, lea sa ia u’una’ia ia taitai o le ofisa o a’oga, ina ia ‘aua na’o na faapea mai, o le a taumafai, ae ia faia loa mea ua mana’omia ona fai.  Ma sa ia fa’amamafaina le tatau ona iai o fanau a’oga i totonu o potu a’oga ma a latou faiaoga, ae le o le a’o’oga mai i fale.

Sa fa’aalia e afioga i Senatoai lo latou agaga fa’afetai i le DOH mo a latou asiasiga ma la latou ripoti, lea sa fa’amautuina ai le mana’omia o le toe fa’aleleia ma le toe faamamaina o falea’oga ma ona siosiomaga, mo fanau a’oga a Manu’a, ma ia faapena foi i isi a’oga i le teritori atoa.