TOGIOLA: E TOFIA ATUA LE TA’ITA’I MO AMERIKA SAMOA
Na faafetaia e le alii kovana sili finagalo o ni isi o tootoo na faaalia i luga o lana polokalama i le faaiuga o le vaiaso na te’a nei e faapea, maimau pe ana mafai ona toe filifilia o ia e avea ma kovana o le atunuu i le palota o loo loma nei, ae i ai lona talitonuga maualuga, ua oo i lona taimi e malolo ai, ae tofia mai lava e le Atua se isi taitai mo le atunuu.
E lua vaiaso na motusia ai le polokalama a le afioga i le matua ia Togiola Tulafono ma le atunuu, ona o fonotaga faavaomalo na toesea ai mo le silia i le lua vaiaso, ma toe faaauau ai loa le polokalame i le taeao o le aso Toonai na te’a nei i le taumafai lea o le alii kovana e faalauiloa nisi o taumafaiga a le malo mo le manuia o le atunuu i le lumanai.
Ina ua maea le folasaga a le alii kovana, na maua ai loa avanoa o nisi o le atunuu e talanoa atu i luga o le polokalame e faatatau i nisi o mataupu o loo latou fia malamalama ai.
Na taua e le isi tootoo i lana folasaga e faapea, o ia ua malie atoatoa lona loto i le tele o galuega lelei sa fai e Togiola mo le atunuu, “ae maimau e pe ana mafai ona e toe tauva tasi lava le tofi, atonu o le a mafai ai ona faaauau pea au galuega lelei mo le atunuu.”
Ae na taua e le isi tootoo e faapea, e ui e toatele tama fanau a le atunuu ua i ai le tomai e taitai ai le atunuu, na te talitonuina lava le kovana o loo i ai nei i ana galuega lelei ua faia mo Amerika Samoa.
Sa ia taua foi, maimau pe ana toe maua se isi avanoa o Togiola e toe tauva ai mo le tofi kovana.
Na faafetaia e Togiola finagalo o nisi o tootoo na faaalia i luga o le polokalame, atoa ai ma o latou talitonuina o lana taitaiga mo le atunuu, peitai i lona talitonuga, ua oo i le taimi ua tatau ai ona fai sana malologa, ae tulai mai le isi taitai na te faafoeina le Sa o Tutuila ma Manu’a mo le lumana’i.
“Ou te talitonu ua oo i lo’u taimi malolo, ae ou te talitonu, e le oge tautai le atunuu nei e le tuu lafoaia foi Amerika Samoa e le Atua, ae tofia mai lava e le Atua se ta’ita’i mo Amerika Samoa,” o le saunoaga lea a le alii kovana.
“O uma galuega o loo o’u taumafai atu e fai mo se lelei o le atunuu, a tula’i mai le isi taitaiga fou, o le a latou mulimulita’i i ai ma faaauau aua o galuega e lelei ma manuia ai le soifua o le atunuu, aua e leai se taitai na te fia tauva i ni mea e le lelei, ae naunau uma taitai ia fai mea sili ma mea lelei mo lona atunuu.”
Saunoa Togiola, e maualuga i lona talitonuga le tofa saili ma le utaga loloto o le atunuu i taimi e faatino ai ana sailiga malo, e i ai foi lona talitonuga, e ui lava ina tetele i pisaga ona o aga lava o sailiga malo i le taimi nei, peitai e matu lava i le o o e pei o le upu a le atunuu.
“Ou te talitonu atoatoa o le a filifili foi e le atunuu mai lana tofa loloto ma le utaga mamao se taitai agavaa ma fetaui, mo le faafoeina o le Sa o le atunuu i le lumanai.”
“Faamalolosi laia e tatalo, faatuatua i le Atua ma fesili i ai e taitai a tatou faaiuga ina ia tonu ma lelei, ma tatou mautinoa ai o a uma faaiuga tatou te faia, o loo tatou mulimulita’i lava i lona finagalo.”
O se tasi o mataupu sa fesiligia e nisi o tootoo, o le faaaogaina o meatotino a le malo e pei o fanua, paka ma fale e sui tauva o loo i ai, aemaise ai o le faapipiiina o saini a sui tauva i fanua o le malo, pe faamata e tatau ona totogi.
Saunoa Togiola, talu ai e le tele ni nofoaga ma ni meatotino a le malo e mafai ona faaaoga e sui tauva i taimi o faatosina, e lagolagoina ai e lona manatu le faaaoga uma e sui tauva o mea totino a le malo, a ia lelei ona faasoasoa ina ia tofutofusia uma sui tauva ma le taimi latou te faaaogaina ai meatotino a le malo.
“E leai so’u manatu e totogi meatotino a le malo pe afai e fia faaaoga e sui tauva, ae a manaomia e se sui tauva nofoaga nei e fia faaaoga, ia fai se lisi poo ai e alu atu i lea aso ma lea aso, ina ia aua ai nei tulai mai se feteenaiga ma i’u ina vevesi ai.”
I tulaga o saini o loo faatutu i nofoaga taitasi, o le fautuaga a le alii kovana, aua le taumafai fua le isi sui tauva e faaleaga le saini a le isi sui tauva pe afai e taunuu atu ua maea ona faatu i lea nofoaga, a ia saili se isi pito e faatu ai lana saini, ina ia aua ai nei tulai mai ni vevesi i le va o paga ma sui tauva.
Sa ia taua, e maualuga lona talitonuga, o le tofa faatamalii lava o le atunuu aemaise ai komiti a paga ma sui tauva uma o le a malu ma sao ma uli ai le faamoemoe o le atunuu, a’o alo atu mo lana sailiga tofi i le faaiuga o lenei tausaga.
