Sainia e le Kovana Pili o le Paketi mo le Tausaga Tupe 2027
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
Ua mae’a nei ona sainia e le Afioga i le Kovana Pulaalii Nikolao Pula, ia le Tala o le Tupe mo le tausaga 2027, ma faatulafonoina ai ia Oketopa 1, 2026. Ma ua tatalaina ai nei le avanoa i ofisa ma matagaluega a le malo, e fa’aauau a latou galuega.
Peitai, sa iai nisi o vaega o le pili, na fa’aaogaina ai e le afioga i le kovana, lona malosiaga fa’aletulafono, e ave’esea (line item veto).
O ia aitema, na aofia ai le $79,000 na to’esea mai i le paketi a le Ofisa o le Loia Sili; $150,000 mo le poloketi o le alatele ma taligalu, i Manu’a; $50,000 mo femalagaiga i Swains; $210,000 mo le lipeaina o auala i Nua ma Seetaga, faapea ma le $11.9 miliona mo poloketi (CIP).
Ona o nei suiga a le kovana, o le a le fa’aaogaina ai tupe na pasia e le maota fono mo nei poloketi, i totonu o le paketi mo le tausaga tupe 2027.
I lana iloiloga o le pili mo le paketi, sa toe tu’uina ai i totonu e le kovana ia le $79,000 lea na ave’esea e le Fono, mai i le paketi a le Ofisa o le Loia Sili. Ina ua toe tu’u i lalo e le fono ia le paketi a le ofisa o le loia sili, sa faapea ona a’afia ai totogi a nisi o faatou.
Sa faamanino foi e le kovana, ia mafua’aga na ia ave’esea ai nisi o aitema mai i le paketi mo Polokalama Faapitoa.
E tusa ai ma le faigamalo, e $150,000 na fa’aagaga mo le galuega o auala i Manu’a, ua mae’a ona aofia i totonu o seisi vaega o le paketi, o lo’o fa’aulutalaina, o galuega mo le puipuia o le matafaga i Manu’a.
O le $50,000 lea na fa’aagaga mo femalagaiga a Swains ma le $210,000 mo le lipeaina o auala i Nua ma Seetaga, sa fa’aalia e le kovana, e le’i aofia ia tulaga, i totonu o le paketi mo Polokalama Faapitoa, sa fa’auluina e lana faigamalo. O vaega ia sa fa’aopoopo iai e le maota fono.
Na ave’esea foi e le kovana ia vaegatupe mo poloketi mo le toe fa’aleleia o le lotoifale (CIP), ona e pei ona sa ia ta’ua, o se tulaga le mautu i tupe feterale. Sa fa’aalia e le kovana, e le’i maua mai le tusi mai i le Ofisa o le Initeria mo vaegatupe mo CIP, mo le tausaga 2027, ma o se tulaga le fetaui ia le vaevaeina o se tupe, e le’i tino mai.
Sa fa’amamafaina e le kovana, i sana tusi na ave faatasi ma le pili o le paketi, e faapea, e na te le o fa’aaogaina lona malosiaga faaletulafono e ave’esea ai vaega ia o le paketi, ona o se manatu mama, i le malosiaga o le fono faitulafono, ae o se vaega ia o le ‘checks and balances’.
O se tasi o vaega na toe fa’aitiitia e le Fono Faitulafono, o le tupe lotoifale a le Medicaid, lea sa faaitiitia mai i le $6 miliona, i le $3 miliona. Ae ua lapata’i mai le kovana, o lenei fa’aitiitiga, e ono tele se afaina o vaegatupe mo auaunaga aua le puipuiga o le saogalemu mo tagata o le atunu’u.
Ua to’atele nisi o faalapotopotoga po o auaunaga, o le teritori, ua fa’aalia lo latou le ‘au i le faaiuga ua faia e le fono, ina ia fa’aafa ai le tupe lotoifale mo le Medicaid, ona o ni a’afiaga, ua latou talitonu, o le a ono a’afia ai tama ma tina matutua, o tagata matutua o iai mana’oga tumau faapea aiga lima vaivai.

