TALA O LE VAIFANUA
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
TUPE FA’AAGAGA MO AUAUNAGA I TOTONU O AMERIKA SAMOA MO I LATOU E A’AFIA I SAUAGA
Sa fa’aalia e le Afioga i le sui Faipule o Amerika Samoa, i totonu o le Konekeresi, ia Uifa’atali Amata, ia le mauaina e Amerika Samoa o se vaegatupe e $900,000 mai i le Ofisa o Faamasinoga a le Iunaite Setete, mo faalapotopotoga e lua, o lo’o gafa ma auaunaga mo i latou, e a’afia i sauaga i totonu o aiga.
O lenei vaegatupe mai i le malo feterale, e mo poloalama, e fesoasoani ai ia i latou na a’afia i sauaga, e le gata i totonu o aiga, ae faapea o faigauo ma i latou sa fa’amalosia ona faia iai ni tulaga mataga.
Ua fa’amanuiaina ai nei ia le faalapotopotoga a le Intersections, Inc., i le $500,000 ma le EPIC (Empowering Pacific Island Communities, Inc.,) i se vaegatupe e $400,000, aua a latou polokalama fesoasoani, e amata atu ia Aukuso 1, 2026 se’ia o’o atu ia Iulai 31, 2029.
Sa saunoa le afioga i le sui Faipule, o nei polokalama, e taua tele mo le lagolagoina ma le faamalosia o i latou, sa a’afia i ituaiga fa’alavelave tuga faapenei, faapea ai ma le fa’amalosia o tatou tagatanu’u.
Na fa’aleoina e Amata ia le agaga fa’afetai ia Melody Soi o le Intersections ma Kathryn McCutchan o le EPIC, ma i latou uma, na galulue malosi, mo le sailiga o nei fesoasoani tau tupe, aua le fa’aauauina o la latou auaunaga, i tagata o le atunu’u.
E le gata i lea, sa ia fa’aleoina foi le agaga faafetai i le Loia Sili le tumau, ia Todd Blanche ma le pulega o le ofisa o Sauaga e Faasaga i Tamaitai/Tina, mo le fa’aauau pea ona faia polokalama, e puipuia ma lagolagoina i latou, na a’afia i sauaga.
PU’EINA LE PAGOTA MULIMULI O PAGOTA E TO’ATOLU NA SOSOLA MAI I LE FALEPUIPUI I TONGA
Na atoa le vaiaso o tau saili e leoleo i Tonga, ia se alii mai Niu Sila, na sola ‘ese mai i le falepuipui, i le vaiaso ua mavae, faatasi ma nisi pagota se to’alua, lea ua mae’a ona toe pu’eina.
Ae o lea, ua toe pu’eina ia le pagota mulimuli.
O le iva aso ua tuanai, sa sosola ai nei alii pagota mai i le Ofisa Tutotonu a Leoleo i Nukualofa.
E pei ona ta’ua e leoleo, o Liuaki Kokohu Vi, o se sitiseni o Niu Sila, e 35 tausaga, ae e tupuga mai i se aiga Tonga, sa lokaina faatasi ma se alii mai i Tonga, i le aso Toonai, ona o tu’ua’iga, i le fa’alafi ma le fesoasoani o lea alii, i le sola’aga a Liuaki.
Ae o le aso Lua o le vaiaso ua mavae, na loka ai se alii talavou e 16 tausaga, o Angelico Fa’aoa, i moliaga, o le Gaoi.
O Adam Hussein, se alii Fiti, e 35 tausaga, na toe pu’eina i le aso Tofi o le vaiaso ua mavae.
I se lapataiga mai i le Komesina o Leoleo a Tonga, ia Geoff Turner, o so’o se tasi e fesoasoani i pagota, e sosola mai i le falepuipui, e mafai ona faasala i le falepuipui, e o’o atu i tausaga e 10, ae o le fa’alafi o se pagota e sola, e mafai ona faasala ai i le tolu tausaga.
O Liuaki, o le atalii o se tamaloa o lo’o masalomia, na fasiotia e se tagata fasioti tagata, mai i Amerika, ina ua maua e le aufaigaluega a le Ofisa o Tiute, ia ni vaega o fualaau faasaina ma ni a’upega, lea o lo’o talitonu leoleo, e iai lo latou sootaga ma se vaega (gang) solitulafono fa’avaomalo.
FAAFETAIA E SE ALII MAULU IA LE MAFAI ONA FAASAO O LONA VAE INA UA OSOFA’I E SE MALIE I FITI
O se alii maulu mai i Niu Sila, sa osofa’i e se malie, i sami o Fiti, ina ua mau le malie i lona vae ma amata ona fetosoa’i i totonu o le sami.
Sa mafai ona pu’eina e Henry Gibbs, le taimi atoa o le osofa’iga a le malie, mai lava i le amataga.
E ui i lea tulaga pagatia, ae peitai, na fa’aalia e Henry, ia lona agaga fa’afetai, ona sa mafai ona fa’asaoina lona ola, ma lona vae, ina ua mae’a togafitiga a fomai.

