TALA I VAIFANUA


[ata: foa'i]

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

PASIA E LE MAOTA  SUI IA LE PILI E MAFAI ONA FA’ATULA’I ‘ESE AI SE KOVANA PO O LUTENA KOVANA

O le aso Tofi o le vaiaso ua tuanai, na pasia ai e le Maota o Sui, ia le pili a le Senate (P.M.M. NU. 39-48), “e fa’amautinoina o le talitonuina ma le fa’amaoni o le tali atu a le ‘aumautofi a le malo, e ala i se gagana manino ma le malamalama, i aiaiga e pulea ai le fa’atula’ieseina, inai a fa’atumauina ai le fa’atuatuaga o tagata lautele ma le tausia lelei o le pule a le tulafono.”

O lenei i’ugafono sa fa’aulufaleina e le Afioga i le Senatoai a Togiola T.A. Tulafono, ia Mati 11, 2025.

I le pasiaina ai e Afioga i Faipule o lenei i’ugafono, i le aso Tofi, ua fa’aopoopoina ai le mafai ona fa’atula’ieseina o se Kovana po o se Lutena Kovana, pe a “faatalanoa ai ni faiga sese ma le le talafeagai, po o ni amioga mataga ma le fa’aaoga sese o le pule i le tauavea o le tofi.”

Ma ua ta’ua foi le mafua’aga o le faaopoopoina o lenei gagana, ina ia “malu puipuia ai le mamalu ma le fa’aaloalogia o tatou ta’ita’i ma fa’amalosia ai le fa’avae o manatu tausili o le feavata’i, o le tautua ma le fa’amaoni.”

O le fa’agasoloina o lenei mataupu i le fa’atula’i’eseina o se Kovana ma Lutena Kovana, o lo’o tumau pea.  O le Maota o sui e iai le le malosi e faatulagaina ni me aua iloa ua tatau ai le fa’atula’i’ese i se palota ia le itiiti i le 2/3 o le totino atoa o le Maota.

O le Maota Maualuga e iai le malosi e su’esu’e ai le fa’atula’I’ese, e ta’ita’ia e le Faamsino Sili, ma e le mafai ona ta’usalaina vagana ua malilie faatasi iai le 2/3 o totino o le Maota.  O totino uma e auai i le su’esu’ega, e fa’amaonia i le fa’atautoina.

O le ta’usalaina e o’o atu lona malosi tau lava o le ave’eseina mai le tofiga ma le le toe agava’a e umia ma galue i so’o se tofiga taualoa, fa’aaloalogia, pe maua ai se tupe fa’asili i le Teritori.  O le tagata su’esu’eina, pe ta’usalaina pe ta’uamiotonuina, e mafai foi ona fa’amasinoina i lalo o le tulafono.

Ua taualoa nei lenei i’ugafono mo le fa’ao’oina atu i le Kovana.

TA’USALA E LE FAAMASINOGA FETERALE IA SE ALII I LONA AVE FAANANA MA LE FAIA O AMIOGA MATAGA I NI ALII TALAVOU SE TO’ALIMA

O le aso Tofi o le vaiaso ua mavae, na ta’usala ai e ni sui Iloilo i se faamasinoga feterale, ia Darren Patrick Riley mai i Honolulu, Hawaii, i moliaga e 12, e tusa ai ma lona ave fa’anana ma lona faia o amioga mataga, i ni alii talavou se to’alima, i le va o le 14 ma le 16 tausaga, i ‘Oahu, i le va o le 2019 ma le 2020.

E tusa ai ma molimau sa folasia i luma o le faamasinoga, na fa’aaogaina e Riley ia se polokalama (app) i luga o upega tafa’ilagi, e ta’ua o le Grindr, e feiloai ai i nei alii talavou.

I le amataga o a latou talanoaga, i luga o le Grindr, sa fa’aaoga ai e Riley (le ua ta’usalaina) ia tupe, o masini ma fualaau faasaina, e fa’atosina ai nei alii talavou, e latou te feiloai.  Ma na amata ai iina ona faia e le ua ta’usalaina, ia uiga mataga i nei alii talavou, na aofia ai ma lona pu’eina o ata o a latou gaioiga na faia, ma ia tufatufaina atu ia nei ata vitio.

O nei tulaga uma, sa tupu i nofoaga ‘ese’ese, na aofia ai totonu o le fale a le ua ta’usala, i le matafaga ma faletalimalo.  

Sa fa’aaogaina e le na ta’usalaina, ia vaivaiga o nei alii talavou, e pei o lo latou mana’omia o tupe mo a latou mea’ai, o leisi sa mana’omia se tupe ina ne’i tuli o ia mai i le fale sa nofo ai.

Na fa’aaoga foi e le ua ta’usalaina ia fualaau faasaina , e mafai ai ona ia faamalosia nei alii talavou.

Ae na mafai ona maua ia le ua ta’usalaina, ina ua taofia i le malae vaalele i Kalefonia, ona o fualaau faasaina.  Ma na maua ai iina e vaega a le TSA ma le Ofisa o Tiute, ia ata mataga sa i totonu o le telefoni a le ua ta’usalaina, ma molia ai o ia.  

Sa fa’aalia e le sui Loia Sili, o A. Tysen Duva, ia le agaga fa’afetai i nei alii talavou, i lo latou lototele na fa’aalia, e ala i le molimauina o tulaga uma sa faia e le ua ta’usalaina, ia i latou. 

E leai se aso ua fa’atulagaina, e lau ai le faasalaga a Darren Patrick Riley, ae e mafai ona ia nofosala i le falepuipui i le va o le 15 tausaga, po o le soloatoa.