TALA MAI SAMOA
Apia - SAMOA
FAAMAMALUINA LE ASO MO VAEGA FA’ASALALAU
O le amataga o lenei vaiaso, sa tatalaina aloaia ai e le Asosi o Vaega Fa’asalalau a Samoa Tutoatasi (JAWS), ia se polokalama mo le vaiaso atoa, e faamamaluina ai le Aso mo Vaega Faasalalau (World Press Freedom Day), e pei ona faamanatuina i le lalolagi atoa. O le aso e pa’u tonu ai lenei aso faapitoa, o Me 3.
Sa mafai ona auai mai i lea sauniga taua, ia le Peresetene o le UNESCO o lo’o mata’ituina motu o le Pasefika, o Alam Sardar Umar ma o ia foi sa avea ma lauga faapitoa o le aso.
I lana saunoaga, sa faamamafaina ai e Alam ia le taua o le tutoatasi o vaega fa’asalalau, ma sa ia saunoa foi i nisi o faafitauli po o luitau, e feagai ma vaega fa’asalalau, i le lalolagi atoa.
E tusa ai ma fa’amaumauga o Vaega Faasalalau a le Lalolagi, i la latou fa’atulagaga, o lo’o numera 59 ai nei ia Samoa ma e pei ona sa fa’asoa i totonu o lea faatasiga, na ta’ua ai le tasi o mafua’aga, ona o le faasaina o nusipepa mai i le auai atu i feiloaiga a le palemia ma sui o vaega fa’asalalau.
Ae i le saunoaga a le Afioga i le Palemia, le susuga ia Laaulialemalietoa Leuatea Polataivao Schmidt, sa ia toe fa’amautuina ai le lagolagoina e le malo o vaega fa’asalalau. E ui ina sa le saunoa le Palemia i le tatalaga o lenei vaiaso taua, ae peitai, sa fa’aalia e le komiti o lenei polokalama, ia le iai o le avanoa e saunoa ai le Palemia i le vaega o le polokalama mo le tufatufaina o fa’ailoga, i se aso o lenei vaiaso.
Sa le gata i le valaauliaina o le alii Palemia i le tatalaina aloaia o le ‘Strategic Plan’ a le Asosi, faatasi ai ma le Komesina o Ausetalia, ia HE Will Robinson.
O nisi o vaega o lenei polokalama, e aofia ai ni a’oa’oga fa’alekomipiuta mo nisi o fanau talavou, o lo’o fia avea ma sui o vaega fa’asalalau, o se tauvaga Tusitala faapea ma se fa’atasiga e taula’i i tamaitai i totonu o vaega fa’asalalau.
Ae taualugaina lenei faamoemoe, i le faamanatuina o le 50 tausaga a le JAWS, i le aso Faraile (i Samoa), lea na fuafua e faamanatuina ia Tesema o le tausaga ua mavae, ae peitai, sa toe tolopoina mai, i lenei tausaga, e faamanatu faatasi ma le WPFD.
TA’USALAINA SE ALII NA AVEA MA FAIAOGA A LE MANU SAMOA
Ua ta’usalaina e le Faamasino Sinia o Faamasinoga Sili, le susuga ia Vui Clarence Nelson, ia le susuga ia Mase Mahonri Schwalger, lea na avea ma faiaoga o le Manu Samoa, i moliaga e valu.
O nei moliaga, na aofia le fa’ao’olima ma se faamoemoega e faia ni uiga mataga, o le faaoolima i nisi e to’alua faapea ma le fa’ao’olima i tulaga mataga.
O tamaitai na a’afia i lenei mataupu, na 14 ma 19 tausaga, i le taimi na tupu ai le faalavelave i le tausaga e 2025.
Ina ua molia Mahonri e leoleo, i le 2025, na ia faamavae loa mai i lona tofiga i totonu o le ‘au lakapi.
E 11 moliaga na mua’i faia faasaga ia Mahonri, ae peitai, e na’o le 8 na mafai ona faamaonia.
O Iuni 2026, o le a lauina ai lona faasalaga.
TOE TOLOPO FAAMASINOGA A FALEALILI 1
Ona o le le auai atu o faamasinoga, ua faapea ona toe tolopoina ai le iloiloga sa fuafua e amataina i le amataga o le vaiaso, e faasaga i ni molimau e to’a 53 na le auai atu i se faamasinoga tau palota, a Falealili 1, lea na fa’atulagaina e faia i le tausaga ua mavae.
Sa mafai ona auai, i le iloiloga i le amataga o le vaiaso, ia le susuga i le loia ia Fetu Laga’aia, i lalo o se faatonuga mai ia Fuimaono Sarona Ponifasio, e tula’i mo i latou e to’a 25.
Ua mae’a ona tu’uina atu e le faamasinoga, ia se avanoa mo isi, ina ia saili ni a latou loia ae e le’i o’o mai i le taeao nei, ae toe tolopoina ia le iloiloga mo le aso Lua o le vaiaso fou.
O lenei mataupu sa tula’i mai, ina ua fa’aulu se tagi a le susuga ia Tuiloa Laniselota Lameko, e faasaga i le Faipule o Falealili 1, i le taimi nei.

