Vavau a Samoa

O LE TALA IA SAU MA FINE I TUFUTAFOE — VAEGA 4

 

E le i toe faatali Vave ma Sealiitumatafaga i le taimi lea, ae ua la taufetuli ane loa i tai e fesoasoani i le aue atu a Sinalevaiana. E taunuu tama ua matua talali atoa le fale i le malosi o le afi, fai mai na ona taunuu lava o tama o sa’o lava i luga o le taualuga o le fale, ma la fetagofi mai ai si’i atu i luga le tama a Sinalevaiana ma tuu i totonu o le ato seu a Vave, ona la toe fo’i ai loa lea i uta e faaauau le seuga. Fai mai a’o toe faaauau le seuga, na fai atu Sealiitumatafaga ia Vave, “a e seu, aua ete seu tafilia le naa leaga e le oge lavelave le vao”, ona seu lava lea o Vave ma maua ai loa le lupe, ona taatia lea o lana ato seu o lo o i ai le tamaititi ae tamo’e e aumai le lupe, ae na te’i ina ua fo’i mai ua i totonu o le ato seu a Sealiitumatafaga le tamaititi sa i totonu o lana ato.

 

E lei popole Vave i le faafitauli ua tupu ae sa faaauau pea le seuga ma oo atu ai le seuga i le afioaga o Sataua, ae o le taimi tonu lea o lo o tali malo le nuu o Sataua i le au malaga a le nuu o Iva, ona musumusu atu lea o Vave ia Sealiitumatafaga, e sili pe a la afe i le malaga lea atonu e maua ai se la meaai, peita’i ina ua la taunuu sa ai u u le au malaga e avatu se meaai mo laua, sei vagana ai lava le olomatua e toatasi fai mai le tala, o ia lea na alofa ma ave le meaai i alii. Ua oo i le po ina ua momoe uma le malaga, fai mai na ta tuu uma i lalo pola sisi o le fale, sei vagana ai lava le pola e tasi na sisi i luga, fai mai o iina na ui atu ai Vave ma Sealiitumatafaga i le po ma la seu, ma seu uma mai ai agaga o le au malaga o lo o momoe, ae tuu ai lava na o le agaga o le olomatua na alofa ane ia te i laua.

 

Ua malama le taeao ona usu atu lea o le nuu o Sataua i le fale o lo o api ai le malaga, ae tete’i ina ua taunu’u atu ua maliliu uma le au malaga, sei vagana ai lava le olomatua e toatasi o lo o ola. O pine faamau o lenei tala, o lo o i ai pea e oo mai i le taimi nei i Sataua le nofoaga e taua o ‘Aluga loa’, e faamanatu ai le manatu o le nuu o lo o momoe pea le au malaga i luga o aluga, ae le iloa ua leva ona maliliu. O iina foi lea e talitonu Samoa na afua atu ai le gao o le afioaga o Iva, “O Iva Moeloloa”, e faamanatu ai foi le umi o le taimi na momoe ai Iva ae le iloa ua leva ona maliliu. Ua toe faaauau le seuga a alii nei e to’alua, o le mea ua tupu, ua fai si umi e le i vaai le pepe o Salevao i lona tina, ona amata loa lea ona tagi le tamaititi, ae fetaui ma le taunuu o le seuga i Satupa’itea, ma afea ai loa alii i le eleele e igoa o Saua i Satupa’itea, o iina tonu lea e i ai le tamaitai o Tumupu’e, o lona tina o le Salemuliaga, aua o le tina fo’i o le tamaititi lea o lo o tagi o le Salemuliaga fo’i. Ua taumafai le tamaitai o Tumupu’e e fai ni gaioiga e faana ai le tamaititi, ona siva lea o le tamaitai ma uma ai loa le tagi a le tamaititi, ina ua ia vaai atu, e pei uma lava le teine lea e siva o foliga ma le tino o lona tina.