TALA I VAIFANUA
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
FA’ALAUILOA MAI E SANDRA KING YOUNG LONA FIA TAUVA MO LE TOFI O LE KONEKERESI
I se fa’aaliga aloa’ia mai i le tamaitai o Sandra King Young, lea sa avea ma Faatonu o le Ofisa o le Medicaid, ia sona naunautaiga, e avea ma sui tauva o le tofi sui Faipule a Amerika Samoa, i totonu o le Konekeresi i le laumua i Uasigitone.
O King-Young, o se tagata ua loa lana tautua i totonu o Amerika Samoa, lea na aofia ai ma lona faavaeina o se polokalama, na ta’ua o le PICED, e fesoasoani i le fa’alauteleina ma le fa’aleleia o a’oa’oga a fanau a’oga o le teritori.
Ua ta’ua e King-Young i lana fa’aaliga mo le fa’alauiloaina o lona taumafai atu mo le tofi i le Konekeresi, “Ou te talitonu, e mafai e le Malo Feterale ona fai ma fesoasoani tele mo Amerika Samoa, ae o le tatou so’otaga ma le Malo Feterale, e le o paleni. Ou te talitonu, e mafai ona malosi atu so tatou tu’ualalo i auala e galulue so’oso’o tau’au ai le Malo Feterae ma lo tatou Teritori, ae sili atu i lo o lena, o le faiga o fa’ai’uga e faia e i latou, e a’afia ai lo tatou Teritori, ma o tatou tagata, ma le ta aganu’u ma le soifuaga masani, e aunoa ma lo tatou iloa ma auai i ia fuafuaga. Ua mana’omia se leo malosi ma se sui finau mo Amerika Samoa i Uosigitone, D.C.”
FA’AAUAU ONA FAATINO GALUEGA A LE OFISA A LE SOIFUA MALOLOINA E UI I LE TELE O FA’ASEA
I lalo o le ta’ita’iga a le tamaitai o Aileen Solaita, lea o lo’o fa’auluulu iai le vaega a le EHSD (Environmental Health Services Division), a le Ofisa o le Soifua Maloloina, ua faapea ona tu’uina atu ai se lapata’iga, i le mae’a ai ona tapunia o a’oga i motu o Manu’a, faapea nisi o vaega o falema’i i Ta’u ma Ofu, ona o atugaluga i a’afiaga o le soifua maloloina.
Na faapea ona fa’amalamalama mai e Solaita ma lana ‘au ofisa, ia se mataupu pito sili ona taua – o le fa’aauau lea ona le tausia lelei ma le mama, o le tele o ofisa, pisinisi ma fale’aiga. Ma e le o se mataupu fou, lea tulaga.
O le tele o ta’ita’i fa’alemalo ma le atunu’u, e tele ina mumusu e aloa’ia ia le fa’atamala o isi ta’ita’i, ona e popole ina ne’i a’afia ai le latou galulue fa’atasi, po o le fa’aletonu ai o le lato uva fealoa’i ma nisi o pisinisi tua po o tagata maualuluga o le malo po o le atunu’u.
Ona avea lea ma tulaga, ua le fa’ataunu’u ai le mea tonu ma le sa’o, aua le puipuiga o le soifua maloloina o tagata uma o le atunu’u.
E le gata i lea, ua iai nisi o pisinisi i totonu o le teritori, o lo’o pulea e sui faitulafono ma nisi o pule o ofisa ma matagaluega a le malo, ua le ano tele i le tausia o tulafono o le soifua maloloina lautele, ona o tupe maua.
Na fa’aalia e le ta’ita’i o le EHSD, ia le a’afia o le fa’atinoga o latou tiute ma o latou tagata, e aofia ai taumafaiga e totogi tupe lo latou ofisa, e nisi o taitai maualuluga o le malo ma le atunu’u, ina ia le faia ai le mea tonu ma le sa’o.
I se fa’aaliga aloaia mai i le EHSD, sa ta’ua ai le iai o se suiga tele, talu mai le silia ma le 20 tausaga, ua lagolagoina ai e ta’ita’i ia le faatinoga o le galuega a le EHSD, mo le tapunia o pisinisi ma ofisa, ona o le le tausia o tulafono e fa’amuamua ai le tausiga o le soifua maloloina ma le saogalemu, o tagata lautele.
Ma ua ta’ua le tumau ona mautu o lenei lagolago, e tusa lava po o ni pisinisi e pulea e tagata maualuluga o le malo ma le atunu’u, o ni Senatoa, Faipule, Fa’afeagaiga, po o tagata o aiga a le Faigamalo o iai nei.
ALOA’IA E LE LBJ IA NISI O LUPE FA’ALELE A LE ATUNU’U UA I’U MANUIA A’OGA FA’AFOMA’I
O le amataga o le masina o Fepuari, sa fa’ataunu’uina ai se ‘aiga fiafia, e aloa’ia ai nisi o alo ma fanau a le atunu’u, e to’alua, ua fa’amae’aina mai ma le manuia a la’ua a’oga fa’afoma’i, mai i le Iunivesite a le malo o Fiti (FNU).
E le gata i lea, sa faapea ona fa’amavae atu ai i nisi o fanau a’oga se to’atolu, o le a faimalaga atu mo le amataina o a latou a’oa’oga, ma le to’alua, o le a toe fo’i atu e fa’aauau a latou a’oa’oga i le FNU.
E tusa ai ma se fa’aaliga mai i le ofisa a le kovana, o lenei polokalama mo a’oga fa’afoma’I, o lo’o mataituina e le polokalama a le CIP (Capital Improvement Program) a le Ofisa o le Kovana, faapea ma le ofisa o Polokalama Faapitoa, faatasi ai ma le falema’i a le LBJ.
O o’o fa’aali mai ai se tu’uto ‘aufa’atasi, mo le inivesi i taleni lotoifale faapea ma le fa’amalosia o le lumana’i fa’afoma’i a Amerika Samoa.
O malo fa’aaloalogia na aofia ai i lea ‘aiga fiafia, na aofia ai le Afioga i le Kovana Pulaali’i Nikolao Pula, ma nisi o totino o le Komiti Faafoe a le LBJ, Maae Bob Tuiasosopo, Faipule Faimealelei Anthony Allen, Dr. Claire Poumele, o foma’i ua toe taliu mai, faapea ma fanau a’oga o le a faimalaga atu, ma o latou aiga.
O saunoaga fa’afeiloai na fa’aleoina e le susuga ia Dr. Elia Titiimaea Ta’ase ma le foma’i sinia o le LBJ, le susuga ia Dr. James Sunia. O le saunoaga fa’apitoa, sa alo atu iai le afioga i le Kovana.
O foma’i ua taliu mai ma le manuia, o Dr. Jasmine Muasau ma Dr. Talimeli Taufete’e. O fanau a’oga, o le a faimalaga atu mo a latou a’oa’oga, na aofia ai June Peau (A’oga Fa’inifio), Meghan Paletaoga (MBBS I), Gillian Leziton (MBBS I), Maturi Leilua (MBBS III), ma Elisapeta Vavatau (MBBS III).

