E FAI O LENEI AE O LENA
“E SILI LE TOA E NA TE PULEA LONA LOTO”
Na iai se ulugalii ma se la tama e igoa ia Lome. O lenei ulugalii ua fai ma avega mamafa ia i la’ua, ia uiga o le la tama, le alii o Lome. Ona o lenei alii, e matua’i faigata ia te ia ona pulea lona loto ita. E ita loa le alii o Lome, ona ia lafo loa lea o ni faamatalaga matuia, ina ia fa’atiga ai leisi tagata. Ma na o’o lava i ona matua ia uiga o lenei alii.
Ua fiu si ulugalii e faufautua ia Lome, ina ia taumafai e pulea lona loto ita, ae ia fa’aali ona uiga alofa. Ae peitai, ua matua a’e lava le alii o Lome, ua fai ma sasa i ona matua, ona o le ita lava o le alii, oso loa fai le misa.
Ona o’o lea i se tasi aso, ua faapea mai le tama a Lome. “Sau si o’u atalii.” Ma ia tago tu’u ia Lome ia se pepa fao. Ona ia faapea atu lea i lona atalii, “O so’o se taimi lava e oso ai lou ita, ona e tago lea i le fa’amau se fao lea i le tatou pa laupapa.”
Ua ‘ata le alii o Lome ma fai atu i lona tama, “Ua ‘ova lou fia malie. Ae ua lelei.”
Ma o so’o se taimi lava e oso ai le ita o Lome ma ona oso fufusu ma seisi, pe lafo ni faamatalaga matuia, ua alu ave se fao ma tutu’i i le latou pa laupapa.
O le aso muamua lava, e 30 fao na tutu’i e Lome, i le pa. O aso na soso’o ai, ua amata ona faaitiitia ia le fuainumera o fao ua tutu’i e Lome. Ma fa’aauau ai lava ona aga’i i lalo ia le fuainumera o fao, i aso na soso’o ai.
Ma na o’o i se tasi aso, ua vaai atu Lome, ua tau leai se avanoa e tutu’i ai nisi fao, ona ua toeititi tumu uma le pa i ana fao na tutu’i muamua.
Sa tonu ai loa ia Lome, ua tatau ona galue malosi ina ia fa’aitiitia lona ita, ma toaga e tautala i upu lelei ma le agaalofa.
Ma na o’o lava i se tasi aso, ua le toe iai ni fao e toe tutu’i e le tama o Loma, ona ua mafai ona ia pulea lona loto ita. Ua le toe fusu pe pisa ma seisi. Ua ia le toe lafo foi ni upu faatiga i se tagata.
Sa matua’i fiafia tele ia matua o Lome. Ona fai atu loa lea o le tama o Lome, ia Lome, “Atalii, sau. O le vaega mulimuli lava o le ta polokalama, o lou alu lea e toe se’i ‘ese uma lava fao ia sa e tutu’ia i le pa.”
Ona ua mafai e Lome ona pulea lona loto ita, sa leai sana tala e tali mai i lona tama, ae ua alu atu ma toe se’i uma fao sa ia tutu’i i le pa.
Ina ua mae’a, sa fesili atu ia le tama o Lome, ia Lome, “O le a le mea o e va’aia?” Sa tali Lome, “Ua tele pu i le pa.”
Na faapea atu loa le tama a Lome, “O fao, o lou ita lea sa fa’aali ma o le pa, o tagata ia sa e fa’aali atu iai lou loto ita. O lea ua mafai ona toe ‘ave’ese le fao (po o lou ita), ae o le a le mea o totoe?”
Ua punou le ulu a le alii o Lome. Ma faapea atu lona tama, “E ui lava ua mafai ona ave’ese le fao, ae o lo’o pu pea le pa. E faapena le mea e tupu, pe a fa’aali lou ita ma lou uiga le alofa i tagata.”
[IA MANUIA FUAFUAGA O TOTOE I LE FAAIUGA O LENEI VAIASO]

