POU TIUTE A LEOLEO


[ata: SN]

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

FESOASOANI SE TUAOI I SE TINA SA SAUAINA E LONA TO’ALUA

O le vaveao o le aso 8 o Iuni, 2025, sa o’o atu ai se tina i le Ofisa a Leoleo, sa aveina atu e lona tuaoi, ina ia ripotia le sauaina o ia e lona to’alua.

[Ua le lomia e le Samoa News ia suafa o i latou na a’afia ma molia i lenei mataupu, aua le puipuiga o le tina na a’afia ma le fanau.]

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, sa faamatalaina e le tuaoi i leoleo e faapea, a’o faigaluega, sa vala’au atu se tasi e la te galulue faatasi ma fa’ailoa atu le iai o se tina i le latou ofisa, o lo’o mana’omia lana fesoasoani.  Sa toe fo’i atu le tuaoi i lona ofisa ma talanoa ma le tina na a’afia, ma aveina atu ai loa o ia i le ofisa a leoleo, e faila lana ripoti.

Sa faamatalaina e le tina na a’afia i leoleo, lona manava atu mai lana galuega i le taeao o le aso 7 o Iuni, 2025, ua ese foliga o lona to’alua, e foliga mai ua mae’a ona ia fa’aaogaina ni vaega o fualaau faasaina.  Ma sa ta’ua e le tina na a’afia, ua silafia e tagata, o lona to’alua e na te tagofia vaega o fualaau fa’asaina, ae o so’o se taimi lava e na te taumafai e talanoa atu iai, e uiga i lea tulaga, e oso le le fiafia o lona toalua, ma fasi o ia.

Ae o le aso lea, sa ta’ua e le tina na a’afia, sa faatonuina o ia e lona toalua e la te o i totonu o le potu moe, se’i la talanoa, ae peitai, ina ua o la o’o atu i totonu o le potu moe, sa u’una’i o ia e lona toalua i luga o le moega, ma amata ona taumafai e titina o ia ma tu’i faatolu lona gutu.  Sa ta’ua e le tina lona taumafai e puipui o ia, e ala i le tu’uina o se aluga i luga o ona foliga.  Ma ia taumafai e vala’au mo se fesoasoani lea na i’u ai loa ina tu’u le taumafaiga a lona to’alua ma tauanau o ia e la te o i le la taavale, e fai se la tietiega.

Ma na agai le la tietiega i Vaitogi ma la o’o atu i le auala lea e tau atu i le nofoaga o iai le Laumei ma le Malie.  Sa fa’atu ai e le tamaloa na molia, ia le taavale, i tafatafa o se fanua tanu, ae faatonu le tina na a’afia e oso i fafo ma le taavale.  Ae na faamatala e le tina lona tagi ma  ‘ai’oi atu i lona toalua, e mafaufau i le la fanau, ma faamagalo o ia, ma la toe fo’i i le fale.

Ae  peitai, sa tatalaina e le na molia ia le faitoto’a o le taavale ma u’una’i fa’amalosi le tina na a’afia, i fafo o le taavale.  Ae ina ua fa’aauau pea ona ‘ai’oi atu le tina na a’afia, sa toe faatonuina loa o ia e lona to’alua (le na molia), e toe oso i totonu o le taavale, ma la o ese atu ai loa.  

Sa ta’ua e le tina na a’afia le fesiligia o ia e lona to’alua (le na molia) po o iai se mea o mana’o iai.  Sa tali le tina na a’afia, o lo’o fia ‘ai.  O lea na la o ai loa i se fale’aiga.  Ae ina ua tu le ta’avale i le fale’aiga, sa amata ona toe le fiafia le na molia, ona o lo’o tagi pea le tina na a’afia.  Sa fesili atu le na molia, i le tina, pe aisea le mea e tagi ai, ae sa tali mai le tina na a’afia, o lo’o mafaufau lava i le tulaga na tupu i Vaitogi.  O iina na toe oso ai le ita o le na molia, ma ia togiina a la mea’ai i lalo ma amata ona ‘e’e ma palauvale mai i le tina na a’afia.

Ma sa faapea ona fa’afefeina e le na molia ia le tina na a’afia, o le a toe ave o ia (tina na a’afia) i Vaitogi ona oso lea o le na molia i totonu o le taavale ma ave saoasasoa le ta’avale agai i Petesa.

Sa faamatalaina e le tina na a’afia, ina ua o la o’o atu i Happy Valley ma a’o tilotilo ‘ese le na molia, sa faapea ona oso ai le tina na a’afia, mai i le taavale ma tamo’e i leisi itu auala i se fale taxi na iai, ma ia talosagaina se fesoasoani mai i lona tuaoi, lea o lo’o ave taxi.

Na ta’ua i le lipoti a le malo le ta’ua e le tina, o le tiga o totonu o lona gutu ma lona auvae, ae e leai nisi manu’a sa va’aia i lona tino, se’ia vagana ia ni ma’osia i lona fatafata.  Ae peitai, sa te’ena ia se auaunaga mai i le vaega a le EMT.

I le fa’atalanoaga a leoleo ma le tuaoi sa aveina atu le tina na a’afia i le ofisa a leoleo, sa ta’ua ai e le tuaoi e faapea, e le o se taimi muamua lea ua fasi ai e le na molia, ia le tina na a’afia.  Sa ia ta’ua foi le iloa e tagata le tagofia e le na molia ia vaega o fualaau faasaina, ma lona sauaina o lona to’alua (le tina na a’afia) i aso uma.  Ae peitai, sa ta’ua e le tuaoi, na musu e ripotia ia tulaga i le ofisa a leoleo, ona e le’i mana’o e a’afia i mataupu faaleulugalii.

O le vaveao lava lea e tasi, na agai atu ai leoleo i le fale a le ulugalii e saili le na molia, ae peitai, sa pau le tulaga na molimauina e leoleo, o le tulaga faaletonu o totonu o le fale, ae e le’i iai le na molia.  Ae o se taimi mulimui ane, o lea lava vaveao, sa mauaina ai loa ia le na molia, ma ave faapagotaina loa o ia.  Ae ina ua o latou taunu’u ma leoleo i le ofisa a leoleo, sa le’i fia faia sana faamatalaga, ma o lea na ave sa’o ai loa o ia i le to’ese i Tafuna, e faatalitali ai lona faamasinoga.

O moliaga a le na molia, na aofia ai le Faatupu Vevesi i totonu o le aiga, o le Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu ma le moliaga o le Taofiofi o se tagata fa’alesolitulafono.

O le moliaga o le faatupu vevesi, o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i aso e 15, i le falepuipui.  Po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.

O moliaga o le fa’ao’olima ma le taofiofiao o se tagata faasolitulafono, o ni vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tasi tausaga.  Po o se sala tupe e o’o atu i le ta’i $1,000 i le moliaga.   Po o fa’asalaga uma e lua.

E $2,000 se vaegatupe na fa’atulagaina e le faamasinoga, e mafai ona tatalaina ai i tua le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

MOLIA SE TAMALOA I LE SAUAINA O LONA TOALUA ONA O LONA MASALOSALO I LE FAFINE

O le aso 6 o Iuni, sa vala’au atu ai se tina i le Ofisa a Loia i Fagatogo ma ripotia ai le sauaina o ia e lona to’alua, ona ua masalosalo lona to’alua ia te ia.

[Ua le lomia e le Samoa News ia suafa o i latou na a’afia ma molia i lenei mataupu, ona o le puipuiga o le fanau.]

Na agai atu leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave ma talatalanoa ma le tina matua (o le tina a le tina na a’afia) ma sa fesiligia po o fea o iai le na molia, lea sa faailoa atu i leoleo, o lo’o iai faatasi ma le tina na a’afia, i totonu o le la potu.

Sa faapea ona faatopetope atu leoleo i le potu ma tu’itu’i le faitoto’a, ae tatala mai e le na molia.  Na faalogoina e  leoleo ia le manogi pia o le na  molia, ae sa va’aia lava lona malamalama. Na faapea loa ona ave faapagotaina o ia e leoleo ma aveina atu i le ofisa a leoleo mo su’esu’ega.

Ae na iai nisi leoleo sa nonofo i le fale, e faatalanoaina ia le tina na a’afia.  Ma na ta’ua e le tina na a’afia, lona auai atu i se pati a le latou aufaigaluega ma se tasi o ona tausoga, faatasi ai ma lona toalua.  Ae na fa’ate’ia o ia ina ua ita lona to’alua ma tu’ua’ia o ia i le faia o se la faigauo ma se tasi o lana aufaigaluega.

Ma na ta’ua e le tina le tu’iina o lona gutu e lona to’alula (le na molia).  Ma ona e le’i mana’o le tina na a’afia e iloa e lana aufaigaluega le me aua tupu, o lea na o la tu’ua ai loa le pati.  Ae peitai, ina ua o la taunu’u i le fale, sa toe amata ona toe tatu’i o ia e lona to’alua – faalua i lona ulu ma lona gutu.  Sa ta’ua e le tina na a’afia, ia lona le manatua pe na faapefea ona ma’osia lona ua, ona sa tatu’i o ia e lona to’alua (le na molia).

Na faamatala e le tina na a’afia, ia lona savali i fafo i lana fanau, a’o iai lona to’alua (le na molia) i totonu o le potu, ma vala’au loa leoleo.  Sa ta’ua e le tina na a’afia, e le o se taimi muamua lea ua tupu ai se faalavelave faapea.  Na ia ta’ua e faapea, o so’o se taimi lava e fa’asua’ava ai le tama o le aiga, e fasi ai lava o ia.

Sa le’i mana’o le na molia e fai sana faamatalaga, ina ua o latou taunu’u ma leoleo i le ofisa a leoleo.

O ona moliaga, na aofia ai le Faatupu Vevesi i totonu o le aiga ma le Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu.  O le moliaga o le faatupu vevesi, o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e o’o atu i le $300; po o faasalaga uma e lua.

Ae o le moliaga o le fa’ao’olima, o se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tausaga, po o se sala tupe e o’o atu i le $1,000; po o faasalaga uma e lua.

E $1,000 na fa’atulagaina e le faamasinoga, e mafai ona tatalaina ai le na molia, a’o faagasolo lana mataupu.