Molia se alii na fa’ao’olima i lana uo teine, i luma o le fanau
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
O le aso 7 o Oketopa, 2026, na o’o atu ai se tina i le ofisa a leoleo i Fagatogo, e ripotia le fa’ao’olima o lana uo tama, ia te ia, i luma o lana fanau laiti, e to’alua.
Ua le lomia suafa o le na molia ma i latou na a’afia i lenei mataupu, ona o le puipuiga o fanau iti.
E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, tupu lenei faalavelave i le aso 6 o Oketopa, i le fale a le ulugalii, i Alofau, ae na fa’ato’a mafai ona o’o atu le tina e faila lana ripoti, i le ofisa a leoleo, i le aso na soso’o ai.
Sa ta’ua e le tina na a’afia, a’o alu le latou taavale, sa fa’ao’olima atu le na molia, ia te ia, i luma o lana fanau laiti (10 ma le 8 tausaga), a’o latou iai i totonu o le taavale.
Sa maitauina e leoleo ia le loto mafatia o le tina na a’afia, ma le fa’afaigata ona tautala i le taimi sa faatalanoaina ai o ia.
Na faamatala e le tina na a’afia, i leoleo, le amata o le la mataupu, i le taeao o le aso 6 o Oketopa, ina ua amata otegia o ia e le na molia, mai le latou fale, i Alofau. Ma na avea lea ma tulaga na a’afia ai lona mafaufau, ona o ia e iai a’afiaga o le PTSD (post-traumatic stress disorder).
Ina ua mae’a le la fe’ese’esea’iga, sa faapea ona agai atu le na molia, e fai ana galuega i fafo o le fale, e aofia ai ma le tatu’uina o ni la’au, i se aga’ese. Ae na fa’alala atu e le na molia, ia le aga’ese ia te ia (tina) ma faapea atu, e fa’aeteete i ana faaupuga.
O le mea lea na aofa’i mai ai e le tina na a’afia, ia lana fanau ma sauni e o ese mai i le fale, e o e aumai ana fualaau mai i le falemai. Peitai, e ui ina sa musu le tina e o ma le na molia, ae na oso faamalosi lava ia le na molia, i totonu o le taavale, i le nofoa pasese pito i luma.
Sa faamatala foi e le tina na a’afia, a’o ia faafoeina le latou taavale, sa fa’aauau ona ‘e’e atu le na molia ia te ia. Ae ina ua fai atu le tina na a’afia, e soia le pisa, sa faapea ona tu’i e le na molia, ia foliga o le tina na a’afia.
Na faapea ona fa’aafe e le tina na a’afia, ia le taavale, i Auto, lea e iai le fale a le na molia, ma sa faatonuina e le tina na a’afia, ia le na molia, e alu i fafo ma le taavale ma ‘aua ne’i toe alu atu i lona fale.
Ae peitai, sa toe o’o atu foi le na molia, i Alofau, i le afiafi. Sa ta’ua e le tina na a’afia, o le 2 i le vaveao, na toe alu atu ai ia le na molia. Ae sa ia toe tuli’eseina, ia le na molia, mai lona fale ma ia faatonuina foi le na molia, e le mafai ona nofo i l e fale a lona (tina na a’afia) tina matua, lea e i tua o le latou fale.
Sa ta’ua e le tina na a’afia, ia le le lelei o sana moe, ona o lona popole i le latou saogalemu. Ina ua o’o i le taeao, sa ia toe fa’atonuina fa’atolu, ia le na molia, e alu ‘ese ma lona fanua. Ona lokaina lea e le tina na a’afia, ia lona fale, ma ia alu ‘ese mai i le fale.
Ae o se taimi mulimuli ane, sa ta’ua e le tina na a’afia, ia le valaau atu o sona tausoga, e latou te so’o fale, ma fa’ailoa atu le fa’aaogaina e le na molia, o le telefoni mai i totonu o le fale a le tina na a’afia, e valaau atu ai o ia (tausoga), ae o lea na loka e le tina na a’afia, ia lona fale, ae e le’i alu ese.
Sa ta’ua foi e le tina na a’afia, e le o se taimi muamua lea ua tupu ai se tulaga faapea, i lo la va. Na ia ta’ua le iai o se tala’aga umi, o le saua o le na molia. Ma o se tulaga, ua a’afia ai lona soifua maloloina, e le gata i lea, o le a ia talosagaina ia se faatonuga fa’alemalo, e puipuia ai o ia ma lana fanau.
Na fiu leoleo e ofoina atu ia se auaunaga a le vaega a le EMS mo le tina, peitai, sa ia te’enaina. Ae sa fa’amaumauina e leoleo ia manu’a o le tina, i le uno’oa o lona mata taumatau ma le fula o lona isu.
O lea lava aoauli, na agai atu ai leoleo i Alofau e saili po o iai lava ia le na molia. Ina ua taunu’u leoleo, sa o latou va’aia le tina na a’afia, o tu i fafo o lona fale, ae o lo’o moa vao ia se tamaloa. Na fa’amaonia e le tina na a’afia, o ia lea o lo’o fa’asaga iai lana tagi.
Sa faapea loa ona o’o atu iai leoleo, i le alii sa moa vao, ma ave o ia i le ofisa a leoleo, mo le fa’atalanoaina.
O le 6:56 i lea afiafi, na agai atu ai le tina na a’afia, i le ofisa a leoleo i Fagaitua, e momoli atu iai ni meatotino a le na molia. A’o iai iina e tina, sa amata ona ia lagona le niniva o lona ulu, e pei o le a matapogia.
Na agai atu loa ia le vaega a le EMS ma aveina le tina i le falemai mo togafitiga.
O moliaga na faia e faasaga i le na molia, na aofia ai ia:
Faitauga 1: Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tasi tausaga, po o se sala tupe, e le silia ma le $1,000; po o faasalaga uma e lua.
Faitauga 2: Solivale o fanua ma fale – O se vaega ‘E’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e le silia ma le $500; po o faasalaga uma e lua.
Sa lokaina ia le na molia, e aunoa ma se tinoitupe faatulagaina, e toe tatala ai i tua, a’o faagasolo lona faamasinoga.

