Valaau Kovana le Fono Fa’apitoa mo le umi e le silia 10 aso

O le amataga o le vaiaso nei na taunu’u ai i le Fono Faitulafono se fa’aaliga mai le afioga i le kovana sili ia Lolo Matalasi Moliga, e valaauina ai se Fono Fa’apitoa a le Fono Faitulafono mo le umi e le silia i le 10 aso, mo le talanoaina o ni isi o mataupu o lo o manaomia le fia fa’ataunu’uina a o le i alo atu le Fono mo lana malologa umi i le fa’aiuga o le tausaga.

 

O mataupu e ono ua fuafua le alii kovana e talanoaina i le Fono Fa’apitoa, e aofia ai pili e tolu mo le suiga o le tulafono, tofiga mo isi totino o le Komiti Fa’afoe o Femalagaaiga, ma lisi e lua o fanua o le malo.

 

O pili e tolu mo suiga o le tulafono e aofia ai le pili lea o lo o talanoaina e le Fono Faitulafono i le taimi nei, e fa’amatu’u mai ai pone mo le fa’aleleia o galuega atina’e a le malo atoa ai ma le totogiina o aitalafu; o le pili e fa’aopoopo ai le aofa’i o tupe e mafai ona finauina mo faletupe i Amerika Samoa; fa’apea ai ma le pili e sui ai tulafono o sponsor mo tagata mai fafo o lo’o sponsor e kamupani tua.

 

Na taua e Lolo i lana tusi e valaauina ai le Fono Fa’apitoa e fa’apea, o le Fono Fa’apitoa lona tolu o le Nofoaiga lona 33 a le Fono Faitulafono, e nofoia i le aso Lua, Oketopa 14 mo le umi e le silia i le 10 aso fa’akalena.

 

O le mataupu lea o lo o muamua i le lisi o mataupu o le Fono Fa’apitoa a le ali’i kovana, o le mataupu lea o lo o talanoaina e le Fono Faitulafono i le taimi nei, o le mataupu i pone ma le Komiti Fa’afoe o le Atina’e a Amerika Samoa.

 

Saunoa le Fofoga Fetalai ia Savali Talavou Ale i luma o le maota o sui i le aso Lua na te’a nei, o le agaga maualuga o lo o ia te i laua ma le Peresetene o le Senate, ia pasia le mataupu lenei o le pone i le tauaofiaga lenei a le Fono, ina ia mama ai galuega mo le Fono Fa’apitoa ua valaauina e le alii kovana.

 

O le aso Lua na te’a nei na pasia ai e le maota o sui i lona faitauina fa’atolu le latou pili o le pone e aunoa ma ni suiga, ma ua taoto atu nei i le maota maualuga mo sa latou fa’aiuga.

 

O le mataupu e fa’atatau i sponsor o lo o aumaia tagata mai fafo i le atunu’u, o se tasi lenei o mataupu ua tele taimi o finauina e le Fono Faitulafono, ona e talitonu le Fono, o le isi lea auala o lo o tula’i mai ai le fa’afitauli i le aumaia o tagata mai fafo i le teritori, ma fa’atupulaia ai fa’afitauli i tagata ua ova aso ae o lo o nonofo pea lava i le teritori, aemaise lava i le vaega o le tulafono lea e mafai ai e pisinisi ona sponsor tagata mai fafo e malaga mai i le teritori.

 

O le fautuaga e pei ona fa’ataoto e le Fono Faitulafono i le tele o taimi, ua tatau ona toe teuteu le tulafono i sponsor, ina ia aveese mai ai le malosi lea e mafai ai e pisinisi ona sponsor tagata mai fafo.

 

O le tele o taimi e fa’asala ai e le fa’amasinoga ni tagata mai fafo ua nofosala i ni solitulafono i le teritori, e poloaina ai e le fa’amasinoga le malo ina ia fa’amalosia le tulafono e gafa ai le sponsor ma le totogiina o so o se vaega tupe e aitalafu ai le tagata mai fafo i le malo o Amerika Samoa.