Pasia Senate Komiti Fa’afoe na tofia e le Kovana
A o le i pasia e le Maota Maualuga i le vaiaso nei totino o Komiti Fa’afoe e lua na tofia e le Kovana, e gafa ma le fa’atinoina o galuega mo le palota tele o lo o loma nei, sa fautuaina e afioga i ali’i senatoa totino uma o nei komiti ina ia fa’atino le galuega ma le fa’amaoni ma ia alolofa i le atunu’u.
O le aso Tofi na te’a nei na fa’ataunu’uina ai iloiloga pupu’u e lua a le senate e fesiligia ai agava’a o i latou uma sa tofia e le kovana e tautua i totonu o Komiti Fa’afoe ia e lua, e pei o le Komiti o Lesitala mo Palotaga, atoa ai ma le Komiti Fa’afoe mo Tupe Fa’aalu i faiga fa’apalota.
KOMITI FA’AFOE O LESITALA MO PALOTAGA
E to’alima i latou ua filifilia e le alii kovana ia Lolo Matalasi Moliga, e avea ma totino o le Komiti Fa’afoe o Lesitala mo le Palota o lo o sosoo nei. o i latou uma fo’i nei o le a ta’i 4 tausaga le umi e tautua ai i totonu o le Komiti Fa’afoe.
O i latou e to’alima ua filifilia e le kovana ma ua fa’amaonia uma fo’i e le Senate, e aofia ai le afioga a Fa’amausili Mau Mau Jr, Ki Fatu ma Fauaa Elisara lea o lo o galulue pea i le komiti talu mai le tausaga e 2010, ma sui fou e to’alua ua filifilia i ai, e aofia ai le faletua ia Minareta Thompson ma Rowena I’amanu.
Ao le i pasia i latou nei e le senate i le aso Tofi na te’a nei, sa muamua tuuina atu e le komiti a le maota maualuga ni fautuaga i sui uma nei, ina ia faatino a latou tiute ma le faamaoni ina ia manuia tulaga o faiga palota a le atunuu o lo o lumana’i nei.
E na o le afioga i le alii senatoa ia Soliai T. Fuimaono na maua le avanoa e saunoa ai i le iloiloga puupuu sa faia, lea na ia faatuina ai le mau e faaagafua ai molimau ina ua maea ona tuuina atu ana fautuaga.
Sasunoa Soliai e fa’apea, o i latou nei ua tofia e le kovana i le komiti, e le fou ni isi o i latou i le komiti, ma o i latou foi o sui o le atunuu ua lava lo latou tomai i auala e faatinoina ai la latou pito laau.
Na fa’afetaia e le afioga a Fa’amausili afioga i senatoa e tusa ai o le avanoa sa latou fesilafa’i ai, atoa ai ma fautuaga ua tuuina atu i auala e faatinoina ai a latou tiute tauave.
Na taua e Lolo i sana tusi i ta’ita’i o le Fono i le aso 24 Setema 2014 e fa’apea, o le masina o Setema 2010 na tofia ai e kovana Togiola Tulafono le komiti lenei ina ia galulue mo le umi e fa tausaga.
Saunoa Lolo e fa’apea, o i latou ua ia filifilia i lenei komiti, ua atoatoa ma lava lo latou tomai e faatino ai le galuega, ma ua agavaa i latou e tautua i totonu o lenei komiti.
“Ua ou mautinoa ma talitonuina i latou nei i le faatinoina o latou tiute ma le faamaoni, o i latou foi nei e faatautaia le faagasoloina o le lesitala mo le palota a Amerika Samoa, ma ua ou talosagaina ai ma le fa’aaloalo a outou afioga ina ia pasia i latou nei”, o se vaega lea o le tusi a Lolo i ta’ita’i o le fono.
E ta’i 16-0 palota na maua e Fa’amausili ma Thompson; o Fatu e 15-1 lana palota, ma Fauaa ma I’amanu e ta’i 14-2 a la palota.
KOMISI FA’AFOE MO TUPE FA’AALU I FAIGA FA’ATOSINA O LE PALOTA
E to’alima sui na tofia e le alii kovana e avea ma totino o le Komisi Fa’afoe mo tupe fa’aalu i faiga fa’atosina o le palota o lo o loma nei, peita’i e na o le to’afa na molimau i luma o le Senate i le aso Tofi na te’a nei, ina ua teena e le to’atasi lona auai i totonu o lenei komiti, o ia lea o Becca Mageo, ae o i latou sa filifilia ma ua pasia e le Senate e aofia ai Finauvale Alex Zodiacal, Tauiliili Lauifi, Taloauau Ah Sue ma Fagamalama Sonoma-Fualaau.
A o le i pasia e le senate i latou nei e avea ma totino o le komiti fa’afoe, na mua’i faia se iloiloga puupuu i luma o le maota maualuga, e fesiligia ai agava’a ma tomai o i latou nei e avea ai ma totino o lenei komiti.
E leai ni fesili na tuuina atu e afioga i senatoa i molimau, sei vagana ai fautuaga sa tuuina atu i ai, ina ia faatino a latou tiute ma le faamaoni ma ia alolofa i le atunuu. Sa fautuaina foi i latou ina ia silasila toto’a i auala e fa’aleleia atili ai tulaga o le palota a le atunuu.
Na taua e le alii kovana ia Lolo Matalasi Moliga i sana tusi sa tuuina atu i ta’ita’i o le Fono Faitulafono i le aso 23 Setema 2014, o i latou nei ua ia filifilia e avea ma totino o le Komiti Fa’afoe, ua atoatoa lo latou iloa ma le tomai e faatino ai lenei galuega.
Na taua e Lolo e fa’apea, o Finauvale ma Mageo, sa avea muamua i laua ma totino o le komisi lenei mai le 2008 e o o mai i le 2012, ae ua ia toe filifilia i laua i lenei tausaga, ona o le tomai ma le agava’a o lo o ia te i laua, e mafai ai ona la tautua i le atunuu e ala i lenei komisi.
“Ou te mafanafana ma ou talitonuina i latou uma nei, ua lava lo latou iloa ma le tomai e faatino ma tauave ai a latou tiute i totonu o le komisi lenei, e ala i le vaavaaia o tupe sa faaaoga i tulaga o faiga faatosina a sui tauva o le palota”, o se vaega lea o le tusi a Lolo i taitai o le fono.
O i latou uma nei o le a ta’i 4 tausaga le umi e tautua ai i totonu o le komisi, lea e amata atu i le aso 23 Setema 2014 ae faamuta i le aso 23 Setema 2018.
O Finauvale, Tauiliili ma Taloauau e ta’i 16-0 a latou palota, ma Fagamalama e 15-1 lana palota sa maua.
