IOE LE ALII AMIO VALEA I TU’UAIGA MALO
O le ali’i e 19 tausaga le matua lea na ia tago tago i le itutinosa o se teineititi e 13 tausaga le matua sa moe i luga o le nofoa, ua ia ta’utino i luma o le fa’amasinoga e matua fa’amaonia lava tu’uaiga fa’asaga ia te ia.
O ananafi na fofoga aloaia ai se maliliega na sainia e Lokeni Tausilinu’u ma le malo i luma o le fa’amasinoga maualuga, ma ua mae’a fo’i ona talia e ali’i fa’amasino tuutuuga uma o lenei maliliega, ma ua toe taofia nei le ua molia i le toese i Tafuna, e fa’atali ai le aso 9 Ianuari 2015 lea ua fa’atulaga e lau ai lona fa’asalaga.
O moliaga mamafa na ulua’i tu’uaia ai e le malo ia Tausilinu’u e aofia ai le talepe fale i le tulaga muamua, faia o amioga faasotoma, faia o uiga mataga faafeusuaiga, faapea ai ma lona tagofia o itutinosa o se teineititi e laititi i lalo o le tulafono, faapea ai ma le moliaga mama e tasi o lona faia lea o ni gaioiga e ono lamatia ai le saogalemu o fanau laiti.
I lalo o le maliliega lea sa sainia e le ua molia ma le malo, lea fo’i ua talia e le fa’amasinoga, ua ia tali ioe ai i le moliaga mamafa e tasi o lona tagofia lea o itutinosa o se teineititi e laititi i lalo o le tulafono.
Na talosagaina e le malo le fa’amasinoga maualuga, afai loa latou te talia le tali ioe a Tausilinu’u i le moliaga mamafa e pei ona ia tali ioe, ona talosaga atu loa lea e solofua isi moliaga uma o lo o totoe ai i le pepa o tagi sa latou fa’aulu, lea fo’i na talia e le fa’amasinoga.
I le tali ioe a o le ua molia i le moliaga e pei ona ta’usala ai o ia, sa ia ta’utino ai e fa’apea, i se taimi o le masina o Oketopa i Amerika Samoa, sa ia tagofia ai itutinosa o le teineititi e 13 tausaga le matua na a’afia e aunoa ma se fa’atanaga fa’aletulafono.
Na tautino le ua molia e fa’apea, i se taimi o le po o le aso 10 Oketopa 2014 i Nuuuli, sa faia ai se latou inugapia ma ni isi o ana uo, ae i se taimi o le leva o le po ua maea le inugapia, sa alu ai loa i le fale o le tama’ita’i na a’afia ma tu’itu’i le faitoto’a o le fale, ma tatala mai ai e le tuagane laititi o le teineititi na a’afia e 11 tausaga le matua le faitoto’a, ma fa’ataga ai o ia e ulufale i totonu o le fale.
Ina ua taunu’u le ua molia i totonu o le fale e pei ona taua i fa’amaumauga a le fa’amasinoga, sa alu atu ai ma saofa’i i luga o se nofoa, lea o lo o taoto mai ai le teineititi na a’afia i le itu o lo o moe.
A o nofo le ua molia i luga o le nofoa, sa ia aapa atu ma tago tago i le itutinosa o le teineititi na aafia ao moe o ia ma ona lavalava o lo o faia.
O le tama o le teineititi na aafia ma logoina le mataupu i le ofisa o leoleo, ma aga’i atu ai loa leoleo e su’esu’e lenei mataupu. O lo o taua foi i faamaumauga a le fa’amasinoga e faapea, e tula’i mai le mataupu lenei ae o le taimi lea o lo o i ai le ulugalii i se polokalame a le aulotu sa faia.
Ua malamalama le ua molia, o le a maua le avanoa e finau ai loia i le fa’amasinoga mo se fa’asalaga mama mo ia, peita’i ua ia iloa ma mautinoa, tusa lava pe finau loia i le fa’amasinoga mo se fa’asalaga mama mo ia, e pule le fa’amasinoga pe talia pe teena ia talosaga, aua o lo o i ai i le fa’amasinoga le malosi e fa’asala ai o ia i so o se fa’asalaga e manatu le fa’amasinoga e talafeagai mo le solitulafono sa ia faia.
Ua malamalama fo’i le ua molia, e le mafai ona toe suia lana tali ioe ua tu’uina atu i le fa’amasinoga, pe afai e tu’uina mai se fa’asalaga a ali’i fa’amasino ae le tau ai lona loto.
O le solitulafono o le tagofia o itutinosa o se teineititi e laititi i lalo o le tulafono, o se solitulafono D i le fa’atulagaina o solitulafono mamafa, lea e mafai ona fa’asala ai o ia i le falepuipui mo le umi e le sili atu i le 5 tausaga, pe faasala foi i le salatupe e le silia i le $5,000, po o le faasala foi i faasalaga uma ia e lua.
O lo o tumau pea le taofia ai o le ua molia i le toese i Tafuna ina ua le mafai ona ia totogi le tupe sa faatulaga e tatala ai o ia, e fa’atali ai le aso lea ua fa’atulaga e lau ai lana fa’asalaga.
Na talosagaina e le afioga i le faamasino lagolago ia John Ward II le Ofisa nofovaavaaia, ina ia tapena se ripoti e fuafua i ai se faaiuga a le fa’amasinoga e tusa ai o lenei mataupu.
O le ali’i loia ia Russel Smith na tula’i mo le itu a le malo i le mataupu lenei, ae o le ali’i loia fautua ia Michael White na tula’i mo le ua molia.
