Ads by Google Ads by Google

POU TIUTE O LEOLEO


[ata: SN]

LOKA SE ALII TALAVOU NA FA’AMISA I LE AUFAIGALUEGA A SE PAMU KESI

O le po o Tesema 25, 2025, sa o’o atu ai se ripoti i le Ofisa a Leoleo, e tusa ai ma se alii talavou, o lo’o palauvale ma lafo ni upu tau fa’amata’u, i le aufaigaluega a se pamu kesi i Tafuna.

Sa aga’i atu leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave, ae ua sola le alii o Miracle Alailima – lea na molia i lenei mataupu.  Na taumafai leoleo e saili o ia, ae peitai, na fa’ato’a maua atu o ia i le magatolu lea e i tafatafa o le ofisa a leoleo, i Tafuna.

Na faapea ona aveina Miracle (le na molia), e leoleo, i le ofisa a leoleo.  Ma e tusa ai ma fa’amaumauga a le leoleo, na mafua lenei faalavelave, ina ua alu atu Miracle (le na molia), i le pamu kesi ae o lo’o ula sana sikaleti.  Na fautuaina o ia e le aufaigaluega a le pamu kesi, e fa’asa ona ulaula seisi i tafatafa o pamu kesi, ma tape lana sikaleti pe alu ‘ese ma le fanua.

Sa fa’ailoa atu e se tasi o le aufaigaluega, i leoleo, ia lona lapata’ia o Miracle (le na molia) e aua le ulaula i le eria, ona e fa’asa.  Ae palauvale mai iai ia le na molia ma fai mai i le tagata faigaluega, e aua le fa’aita o ia (le na molia), aua e toe fo’i mai i le susunu ia le pamu kesi.

Na ta’ua e le alii faigaluega ia lona lagona le saogalemu, i fa’aupuga ma gaioiga a le na molia.

Sa faamaonia e nisi o molimau ia le faamatalaga a le alii faigaluega a le pamu kesi.  Sa toe ta’ua foi e le alii faigaluega, o uiga fa’aalia a le na molia, na mafua ai ona vala’auina leoleo.

Ae ina ua fesiligia e leoleo ia Miracle (le na molia), sa ia ta’ua, o lona fo’i mai i lana asiasiga i sana uo, na taofia ai o ia e le aufaigaluega a le pamu kesi ma faatonu o ia, e le mafai ona ula lana sikaleti i luma o pamu kesi.  Ma sa ia fai atu, fa’alua, i le aufaigaluega “Ia manuia le Kerisimasi”.

Sa ta’ua foi e Miracle (le na molia) na tu i luga se tasi o le aufaigaluega ma u’u se salu fale ma lapata’i o ia, e fa’aeteete, a leai, o le a ta o ia.  Ona savali atu lea o seisi tamaloa ma faatonu o ia, e alu i se nofoaga e ula ai lana sikaleti.  Ma sa ta’ua foi e le na molia, ia le taumafai o le alii faigaluega a le pamu kesi, e ta o ia (le na molia) i le salu, a’o fai le la tauga’upu.

Na fa’amaonia e le na molia, ia lona fai atu i le alii faigalue ga o le pamu kesi, o le a ia (le na molia) susunuina o ia (alii faigaluega).  Ma sa ta’ua foi e le na molia, na alu e aumai se kesolini, ma sa ia u’uina ia se paipa ae e le’i alu i luma o le pamu kesi, ma toe faamata’u i le alii faigaluega, ona ia alu ‘ese ai lea.

Sa ta’ua uma e le molimau ma le alii faigaluega, ia lo la va’aia o le na molia, ma se fagu kesolini ma se paipa, i le taimi na fai ai le latou tauga’upu.

Na aofia i le ripoti a leoleo, le faamaonia e le na molia, ia lona taumafaina o ni apa pia se fa, i lena aso, ae e le’i tupu le faalavelave.  Ma sa faalogoina e leoleo ia le malosi o le manogi pia o le na molia.

O moliaga sa faia e faasaga ia Miracle Alailima, na aofia ai le Faatupu Vevesi i nofoaga faitele ma lona tagofia o ‘ava malolosi, ae e na te le’i ausia ia tausaga fa’atulafonoina.

O nei moliaga, o ni vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le ta’i ono masina, i le moliaga, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.

Sa leai se vaegatupe na fa’atulagaina, e mafai ona tatalaina ai i tua le na molia, a’o faagasolo lona faamasinoga.

MOLIA SE ALII 19 TAUSAGA I LONA GAOIA O SE FALEOLOA

O le taeao o le aso 5 o Ianuari, 2026, na o’o atu ai se valaau i le ofisa a leoleo, e tusa ai ma le gaoia o se faleoloa i Ottoville, i le po.

Ina ua taunu’u leoleo i le faleoloa na osofa’I, sa ave i latou e le ulugalii e ana le faleoloa, i tua o le faleoloa, i le fa’amalama lea na talepe ae oso mai ai le gaoi.

Sa le gata i le tapu’eina o ata o le faleoloa, ae sa faapea foi ona maimoa leoleo i ata vitio sa pu’eina i le masini pu’e ata o le faleoloa.  Lea na va’aia ai se alii o la’ei i se ofuvae pu’upu’u lanu uliuli ma se mitiafu e iai sona pulou, lanu uliuli ma le tosi lanu pa’epa’e, o ulufale atu i totonu o le faleoloa ma tatala le masini tu’u tupe. 

Sa na’o se vaega o foliga o le na molia, sa iloa atu.

E tusa ai ma fa’amaumauga a le malo, o se tamaitai e masani ona alu atu e faatau i le faleoloa, sa na ona matamata i le ata vitio ma ia ta’ua ai le tagata lea sa i totonu o le ata vitio, o le alii 19 tausaga o Vaaulia Tagoai.  Na ta’ua e le tamaitai, e masani ia Vaaulia (le na molia) i le lotu ma sa masani ona nofo le na molia, i le latou aiga.

I le ripoti a le e ana le faleoloa, e pe a ma le $420 i seleni, ma se $10 (tupe pepa) na gaoia mai i le masini tu’u tupe a le faleoloa.  E le gata i lea, sa gaoia foi ia se ato na iai i totonu ia ni pepa taua faapea ma ni laisene aveta’avale.

Ua talitonu leoleo, sa osofa’ia e le na molia, ia le faleoloa, i le taimi na tapunia ai ma a’o momoe ia le ulugalii e ana le faleoloa.

O se taimi mulimuli ane, na agai atu ai loa leoleo i le fale a Vaaulia (le na molia), i Kokoland, ae sa fa’ailoa iai e lona aiga, e le o iai i le fale, ma toe fo’i ‘ese ai leoleo.

Ae o le 11:00 i le taeao lava lea, na taunu’u atu ai Vaaulia (le na molia), i le ofisa a leoleo ma lona tina.  Ma na ta’ua i totonu o fa’amaumauga a leoleo, le va’aia o laeiina e le na molia, ia ona ofu ia sa pu’eina ai lona ata i totonu o le vitio.

Ina ua fesiligia le na molia, e leoleo, po o fea sa iai i le taimi na osofa’ia ai le faleoloa, sa tali Vaaulia (le na molia) o ia sa i le fale.  Ae na fa’ailoa atu e leoleo ia te ia, sa maua lona ata i totonu o le ata vitio a le faleoloa ma na fa’amaonia e se molimau, o ia le tagata lea.

Ae peitai, sa te’ena e le na molia, ia lona a’afia i le gaoia o le faleoloa ma fa’aauau ona faapea atu i leoleo, e na te le’i alu ese ma le latou fale.

Ina ua fesiligia le na molia, e tusa ai ma tupe ma meatotino sa gaoia, na mua’i te’ena e le alii ia lona ave o ni tupe ma meatotino.  Ae peitai, ina ua toe fesiligia o ia e leoleo, sa ia faapea mai loa, o la e i totonu o se ato, i totonu o lana taavale.

Sa tu’uina atu e le na molia, ia le faatagana i leoleo, e latou te o e aumai ia le ato, lea na aumai e lona tina i le ofisa a leoleo.

Ina ua tatalaina e leoleo ia le ato, sa maua ai ni tama’i taga pepa i’ila se 24, e tofi ma le ta’i $10 i seleni.  Ma sa maua ai foi ni paipa e fa’aaoga i vaega o fualaau faasaina, e lua, faapea ma nisi tama’i taga pepa i’ila, e leai ni mea na i totonu.

Na maua foi e leoleo, i totonu o le ato a le na molia, ia se ato na masalomia sa iai pepa taua a le ulugalii e ana le faleoloa, ae peitai, sa maua ai se tama’i taga pepa i’ila e tasi, o iai se vaega na masalomia o fualaau faasaina (Aisa).

Sa lokaina Vaaulia Tagoai ma molia, i moliaga na aofia ai:

Faitauga 1:  Gaoi – O se vaega ‘C’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e le silia ma le fitu tausaga, po o se sala tupe i le va o le $5,000 ma le $20,000; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Faomea i lona tulaga muamua – O se vaega ‘B’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui i le va o le lima ma le 15 tausaga.

Faitauga 3:  Solivale o fale ma fanua – O se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e le silia ma le ono masina, po o se sala tupe e le silia ma le $500; po o faasalaga uma e lua.

E leai se vaegatupe na fa’atulagaina e mafai ona tatalaina ai le na moila, mai i le falepuipui, a’o fa’agasolo lona faamasinoga.

MOLIA SE ALII NA FESOASOANI I LE SOLA’AGA A SE PAGOTA

O le aso 31 o Tesema, 2025, na feagai ai leoleo ma le sailiga o se pagota na sola ‘ese mai i le to’ese i Tafuna ma na ta’ua le iai o nisi sa fesoasoani i le pagota na sola.  Sa aofia i su’esu’ega a leoleo ia se tuliga taavale, lea na amata mai i Faleniu, ae faaiu i Ottoville ma Kokoland.

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, sa ta’ua ai le faatuina e ni alii se to’alua, i Faleniu, ia se taavale a leoleo ma fa’ailoa iai le gaoia o se la ‘speaker’ ma se telefoni feavea’i, e ni alii se to’alua, i totonu o se pikiapu mumu.  Sa le mafai ona tu’uina atu e i la’ua ia se numera o le laisene a le taavale.

O se taimi mulimuli ane, na va’aia ai e leoleo ia le pikiapu mumu ma taumafai ai e taofi, ae peitai, sa fa’aoso e le aveta’avale a le pikiapu mumu, ia lana taavale ma fai ai loa se latou tuliga ma leoleo.

Na ripotia e leoleo le tuliloaina mai o le pikiapu mai Pavaiai, agai atu i Iliili, ae e le’i afe i totonu o Vaitogi.  Ona o le saoasaoa tele o le alu a le pikiapu ma le popole o leoleo, ina ne’i lavea ai se tasi i luga o le alatele, na tonu ai i leoleo, o le a fa’amuta le tuliloaina o le taavale.

Ae ua logoina isi leoleo i le eria e tusa ai ma le pikiapu o lo’o tau tuliloaina.

O se taimi mulimuli ane, na va’aia ai e nisi leoleo ia le taavale lea e tasi, i le auala tuai a le CC.  Ae peitai, sa taumafai leoleo e mulimuli ai, ae na le toe va’aia i le magatonu e faafesagai ma le faleoloa a Misa.

Na toe va’aia e leoleo ia le pikiapu lava lea e tasi, o afe i luma o le ofisa a le Homeland Security ma agai atu i Ottoville, ae o lo’o tape moli a le taavale.  Sa agai atu le taavale i le auala a le FatuoAiga.

Ma na va’aia e foi e nisi leoleo ia le taavale o sau mai i Malaeimi ma afe i totonu o Fagaima, e aunoa ma le faaolaina o ana moli.  Sa toe tuliloa atu e leoleo ia le taavale i le auala e agai i Kokoland.  Na va’aia e leoleo ia le pito i tua o le pikiapu, o taumafai e fa’alafi i tua o se vao.

A’o faatalia nisi taavale leoleo, e fesoasoani i le polokaina o le pikiapu, na va’aia e leoleo le toe solomuli saoasaoa mai i tua o le pikiapu.  Ma ina ia alo’ese mai i le taia o le latou taavale, sa faapea ona ta ‘ese e leoleo le latou taavale mai i le solomuli atu a le pikiapu.  Ae o le taimi foi lea, na tau’ai ai e se tagata ia le taavale a leoleo, i ni ma’a ma ta’e ai le fa’amalama pito i luma.

O le taeao na soso’o ai, sa maua ai e leoleo ia fa’amaumauga o le tagata e ana ia le pikiapu mumu, na o latou taumafai e tuli.  O le susuga ia Matafua Tali mai i le afioaga o Pago Pago.  Ae peitai, e le’i maua atu o ia i lona fale, e leoleo.

O se taimi mulimuli ane, na vala’au atu ai Matafua (le na molia) i leoleo ma fa’ailoa iai le mea o iai le taavale, i tua o le faleoloa a le KT Mart II, ma ave ai loa e leoleo ia le taavale.  Ae aveina atu ia Matafua (le na molia) ma sana uo tamaitai, e suafa ia Annie Talaolevave, i le ofisa a leoleo i Tafuna, mo le faia o su’esu’ega.

I lana faamatalaga i leoleo, sa ta’ua ai e Matafua (le na molia), i leoleo, na o la tu’ua ma Annie, ia Pago Pago, i le afiafi e momoli Annie i Pavaiai.  Ae valaau mai se tagata ia te ia, e suafa ia Fidelis Taumalua (le na molia), o se alii pagota.

Sa ta’ua e Matafua (le na molia) ia le talosagaina o ia e Fidelis (le na molia), e alu atu e piki mai o ia, mai Nu’uuli, ona o lo’o manaomia se fesoasoani i le tosoina mai o lana taavale mai Mapusaga.  Na faapea ona alu ai Matafua ma piki mai Fidelis, ae na oso mai ai ma seisi pagota e suafa ia Taulelei Leatio’o.

Na ta’ua e Matafua, o Fidelis sa faafoeina le taavale, ae o ia na nofo i le nofoa a le pasese ma Taulelei i le nofo pito i tua.  Na o latou pikiina mai ia Epeli Vehikite – o se alii na fa’ato’a tatala mai i tua mai i le falepuipui – i tafatafa o le malae ta polo, i Iliili.

Ona o latou agai atu ai loa lea i Mapusaga, i se fale na faapotopoto ai ni tagata.  O se taimi mulimuli ane, na toe fa’aauau ai le faigamalaga a le to’afa lea, i Faleniu.  O iina lea na va’aia ai le si’iina mai e Epeli o se ‘speaker’ ma tu’u i totonu o le taavale, ma toe fa’aauau le latou faigamalaga.

Sa ta’ua e Matafua, ina ua fa’a’emo atu moli a leoleo ma faatonuina i latou e afe i tua, sa faatonuina o ia e Fidelis, e fa’aalu i le atoa ia le taavale.  Sa ta’ua foi e Matafua ia lona lagonaina o le faatonuga a leoleo, ae sa ia usita’ia le faatonuga a Fidelis.

Na ta’ua foi e Matafua le tape o moli o le taavale, a’o latou agai atu i Vaitogi, ma ina ua o latou o’o atu i luma o se falesa, sa fesuia’i le avetaavale ma le tagata na nofo i luma.

O se taimi mulimuli ane ai, na agai atu ai le taavale ma taumafai e fa’alafi i Kokoland.  Ae ina ua maua atu e leoleo, sa toe tamo’e Fidelis i le taavale ma fa’asolomuli, ma toe sola ‘ese mai.

Ma sa fa’ailoa atu foi e Matafua i leoleo, ia le suia e Fidelis o le lanu o luma o le taavale ma le faapipii o se ‘bumper’ i tua o le taavale, e taumafai e suia ai foliga o le taavale.  Ae ave le taavale i le paka i tua o le KT. 

O se taimi mulimuli ane, na o atu ai ia Epeli ma lona toalua, i se van lanu efuefu, ma aumai ia le ‘speaker’.  Ae toe fo’i Matafua ma Annie i Pago Pago, i se pasi.

Na fa’aalia foi i su’esu’ega a leoleo, le iai o se masalosaloga, na fesoasoani ia ni leoleo o le falepuipui, i le sola’aga a pagota.  Ae o lo’o fa’aauau pea su’esu’ega a leoleo, i lea tulaga.

Na molia Matafua Tali i faitauga e 1 & 2, o le fa’alavelave i su’esu’ega a leoleo – O se vaega ‘D’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e le silia ma le lima tausaga, po o se sala tupe e le silia ma le $5,000; po o faasalaga uma e lua.

Ae o  Fidelis Taumalua na molia i le faitauga e 1, o le Sola ‘ese mai i le falepuipui – O se vaega ‘D’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e le silia ma le lima tausaga, po o se sala tupe e le silia ma le $5,000; po o faasalaga uma e lua.

Ma le faitauga lona lua, o le Tete’e i le faatinoga o tiute a leoleo - O se vaega ‘D’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e le silia ma le lima tausaga, po o se sala tupe e le silia ma le $5,000; po o faasalaga uma e lua.

Na taofia uma Matafua ma Fidelis, e aunoa ma se tinoitupe faatulagaina e tatalaina ai i tua, a’o fa’agasolo o la faamasinoga.

LOKA SE TAMALOA I LE FAATUPU VEVESI I TOTONU O LONA AIGA

O le aso 4 o Ianuari, 2026, sa fa’alua ona o ai leoleo i le fale o se aiga, ona o se tamaloa o le aiga, na save’uina le filemu i totonu o le aiga, ona o le fa’asua’ava.

I le agai muamua atu a leoleo, sa le’i maua atu ai le susuga ia Pii Fua, o ia lea na molia i lenei fa’alavelave.  

Ae o se taimi mulimuli ane, na mafai ai loa ona o latou maua ia Pii (le na molia) ma sa molimauina e leoleo ia le malosi o le manogi o le ‘ava malosi i le na molia. 

O lea, sa faatonuina ai e leoleo ia Pii (le na molia), e alu e fai sana malologa.  Ma sa folafola mai le na molia, i leoleo, o le a le toe tupu se faalavelave.  Ae na toe fa’atonuina pea e leoleo ia le aiga, ina ia toe vala’au atu pe a toe tupu seisi faalavelave.

O se taimi mulimuli ane, na toe o’o atu ai se valaau i le ofisa a leoleo, e tusa ai ma le toe tupu o se vevesi, i le aiga lava e tasi.  Ina ua taunu’u leoleo i le fale o le aiga, sa ta’ita’ia i latou e se tagata matua o le aiga i totonu o le fale.

Ma ina ua fa’atalanoaina e leoleo ia tagata o le aiga, sa o latou faamatalaina, ia le amata o le mataupu, i se fe’ese’esea’iga o manatu.  Ae peitai, na alu atu ia Pii (le na molia) ma amata ona ‘e’e solo ma palauvale i tagata o le aiga – e aofia ai tagata matutua ma fanau talavou.

E tusa ai ma fa’amatalaga a molimau, sa lafoina e le na molia, ia ni upu taufa’amata’u, e ono a’afia ai le aiga i le lumanai, ma sa ia ta’ua ai lona faia o ni gaioiga e fa’asaga tau i le aiga, pe afai ae fa’afalepuipui o ia, ma toe tatalaina o ia i tua.

Na ta’ua e tagata matutua o le aiga, e mafai lava e lo latou aiga, ona fofo ni tamai fe’ese’esea’iga e tula’i mai, ae o ni uiga fa’aalia a le na molia, ua fefefe ai le aiga, aua le saogalemu o tagata uma o le aiga.

Ma na o latou ta’ua foi le le saogalemu o le aiga, pe a tagofia e le na molia, ia ‘ava malolosi.

Sa fa’amaonia e fanau talavou ia molimau uma sa faaleoina.  Ma na ia ta’ua foi le ‘e’e ma le palauvale o le na molia, i tagata matutua o le aiga.  Ae ina ua ia taumafai e fesoasoani e fa’ato’ato’a le na molia, sa liliu mai le alii ma fai mai lana sauniga ia te ia (alii talavou).

Na faapea loa ona ave e leoleo ia le na molia, i le Ofisa a Leoleo i Fagatogo, mo le fa’aauauina o le latou su’esu’ega.  Ae sa le’i mana’o ia Pii (le na molia) e fai sana faamatalaga, i le faalavelave na tupu.

Sa molia ia Pii Fua i le moliaga o le Faatupu Vevesi i nofoaga tuma’oti (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe, i le va o le $150 ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

E leai se faamaumauga, i se vaegatupe faatulagaina, na mafai ona tatalaina ai le na molia, a’o faagasolo lona faamasinoga.