TALA MAI SAMOA

FAAFEILOAI E LE H.R.P.P. ANA SUI TAUVA

 

O le vaiaso na tea nei sa faia ai le feiloaiga a le Vaega Faaupufai e Puipuia Aia Tatau a Tagata, le HRPP, ma le faamoemoe e resitalaina ai ona sui tauva, aua le faiga palota tele a le atunuu i le tausaga fou. Na saunoa le taitai o le vaega faaupufai, o le taitai foi o le atunuu, le afioga i le alii palemia, le susuga a Tuilaepa Sailele Malielegaoi, ma ia taua ai e faapea e 37 le aofai o sui faipule o lenei vaega faaupufai o lo o faatautaia nei le malo i le paeaiga lenei a le Palemene, ae to’a 12 sui o le Itu Agai. O lona uiga e 76% sui o le Palemene o lo o i totonu o le HRPP ma o le faailo foi lena o le 76% pasene o le atunuu o lo o lagolagona le faigamalo a le HRPP lea ua valu ai nei faigapalota lautele sosoo, amata mai i le tausaga e 1982 na uluai manumalo ai le HRPP seia oo mai i le 2011, o aumai pea le lagolago a le atunuu i le vaega faaupufai lenei. Na toe faamanino foi e Tuilaepa i le mamalu o sui o lana vaega faaupufai, aemaise lava sui fou faatoa ofi atu, ia le tulaga o le avea ai ma sui o vaega faaupufai ma ia tumau ai, ae afai e manatu se sui e toe fia sui se vaega faaupufai e auai ai, ia silafia lelei e sui, o lo o ua i ai le auala faaletulafono e tatau ona fai. So o se sui e toe fia sui sana vaega faaupufai ina ua maea le faigapalota, e soloia lona tofiga, ae toe foi i lona itumalo e toe fai le faigapalota, ma o lea faiga ua maea foi ona faatino e nisi sui faipule o le Palemene. O le aso 4 o Mati o le tausaga fou lea ua faamauina e faataunuu ai le faigapalota tele a le atunuu.

 

TUUMALO SUI MULIMULI O LE FONO FAAVAE

 

O le aso Tofi na tea nei na faia ai toe sauniga o le sui mulimuli o le Fono Faavae o le atunuu sa soifua, le afioga A’eau Taulupoo Lafaialii, ma lagomau ai i lona aiga i Falealupo. E pei ona silafia, o le Fono Faavae e aofia ai sui mai itumalo eseese o le atunuu sa latou galulue faatasi ma sui o Malo Aufaatasi amata mai i le 1960, i le tuufaatasia o le Faavae o Samoa ma faasauniunia le atunuu mo lona tutoatasi i le aso muamua o Iuni, 1962. O le afioga A’eau o le sui aupito i talavou o le Fono Faavae i lena vaitaimi, ma sa avea o ia ma sui fofoga fetalai o le Palemene muamua o le atunuu. O le faamanatuina o le Iupeli Auro o le tutoatasi o Samoa na tuuina ai le fa’aaloalo i le afioga A’eau na te sisiina a’e le tagavai o le sa’olotoga i le malae o Tiafau, ona toe lava o ia le sui o le Fono Faavae sa soifua mai. Sa aofia foi o ia i tagata e to’a 22 sa fa’amanuiaina i fa’ailoga taualoa a le malo, ma sa ia mauaina le fa’ailoga taualoa a le Ao o le Malo mo lana tautua i le malo ma tagata o Samoa. Sa ufiina lona sa i le tagavai o le atunuu ma sa tau’aveina foi lona sa e le vasega o malu o le malo, faapea faaaloaloga masani uma i lona falelauasiga.

 

TAUTUA VAEGA FAAFOMAI AMI FAALEOLEO A AMERIKA

 

O le vaiaso na tea nei sa faagasolo ai le auaunaga a le vaega o fomai ma tausi soifua mai vaegaau a le Ami Faaleoleo a Amerika i Hawaii, i falemai faaitumalo i Upolu aua le mamalu o le atunuu e alala ma papa aao i nuu ma afioaga i tua. E to’a 40 sui o lea vaega na malaga mai i Samoa e fesoasoani i sui o le Matagaluega o le Soifua Maloloina i le ofoina atu o la latou tautua i le vaitaimi o Taaloga a Tupulaga Talavou a Malo o le Taupulega i le vaiaso na te’a nei. O le vaiaso nei la lea sa vaevaeina ai lea vaega i falemai faaitumalo i Faleolo, Lufilufi ma Poutasi, Falealili faapea foi le falemai autu i Motootua, mo le tautuaina o gasegase e autovaa atu mo togafitiga, e aofia ai togafitiga o oloa po o nifo. Na faaalia e se tasi o sui o lea vaega, ua latou maitauina le toatele o le atunuu aemaise o tama ma tina matutua, ua aafia i le toto maualuga ma le suka lea e mafua ai faamai o le fatu, ona o le taumafa i taumafa ga’oa ma le le faagaioia o le tino. Na aofia ai i lea tautua, le faatinoina o aoaoga faapitoa mo le mamalu o le atunuu na autovaa atu i le falemai, e faailoa ai ituaiga meaai e mafua ai le toto maualuga ma le suka, atoa ai ma le faamalamalamaina o le aafiaga o totoga o le tino ona o ia ituaiga taumafa. Na saunoa se tasi o tama mai Poutasi ma ia faafetaia lea vaega a le Ami Faaleoleo a Amerika mo la latou tautua ofo fua ua ia malamalama ai i ituaiga taumafa e ao ona ia taumafa ai mo le soifua maloloina, faapea le aafiaga o ona totoga i gasegase e mafua mai taumafa e le paleni.