TALA MAI SAMOA

TALOSAGA LE ITUMALO SAFATA I LE MALO

 

I le faaauauina o taualumaga a le Palemene i le vaiaso nei, sa oo atu ai le savali a le itumalo faaalalafaga o Safata e momoli atu le latou talosaga i le fofoga fetalai, le alii palemia ma sui mamalu o le Palemene, ina ia toe iloilo e le maota le vaevaega o le itumalo ua faataatia mai e le Ofisa o Faiga Palota e mulimulita’i i ai le faiga palota lautele a le atunuu o lo o loma nei. O le vaevaega ua i ai nei o lo o talanoaina e le Palemene i lona faitauga faalua ua faamautu mai ai, o le Aiga Sa Tunumafono ma le Alataua. O le aso Lulu na sei mavae atu nei na feiloai ai le afioga i le fofoga fetalai ma sui o le Falefa o le Ologatanifa, le afioga Anapu Aialii, Afemata Apelu Aiavao, Tuia Pu’a Letoa ma Afemata Mafu Afemata ona o le toe faamaoti o se tali a le maota i le talosaga a le itumalo. Na saunoa Tuia, e le nanau tele lo latou itumalo i le faaigoaina o le vaevaega ua faataatia nei, ae nanau i latou ina ia taoto le vaeluaina o Safata i ona tulaga i le va nonofo ai o le Aiga Sa Tunumafono. “A seei le maota e le mamalu o le itumalo, ona talaga atoa lea o Siulepa ma ona tua faapea Togamau ma ona tua,” o a Tuia lea. “O le Alataua, ua na o se vaega o le nofoa faleupolu a le itumalo, ae talofa lea ua aisila igoa matua ma le mamalu o le Faletolu e tusa ai ma le tulafono ua faataoto. O fea o i ai Tuigaleava? O fea o i ai Faleafulugogo? O fea o i ai Saseve i le tulafono? Ua leai. O le ala lea o le savalivali mai o i matou nei ua fai ma sui o le itumalo.” Na tali fuaitau le fofoga fetalai, le afioga Laaulialemalietoa Leuatea Polataivao, ina ia mau toovae sei soalaupule le Palemene i lea tulafono tau faaofi ae o le a tuuina atu lava atugaluga ma finagalo faaalia o le itumalo i lea mataupu.

 

TAUMAFAIGA E FAATAMAIA LE MANU AI NIU

 

Ua faamauina le tele o le aafiaga o le laau o le niu mai le iniseti faalafua o le manu ai niu. O lenei faafitauli ua a’e ai se manatu i le Matagaluega o Punaoa Faalenatura ma le Siosiomaga i lona vaega i Nuu, ina ia faatalanoa pulenuu o afioaga sa faia ai suesuega ona o lo o matele i ai lenei faafitauli. O le galuega a le matagaluega e tauala atu i pulenuu ona o i latou o lo o gafa ma le faalauiloaina atu o le manaoga o lo o autasi i ai le matagaluega mo le agai i luma ma le faasaoina o le laau o le niu. E i ai le talitonuga a le vave ona foia lea faafitauli, e oo atu i le lumanai ua tau le toe vaaia le laau o le niu. O le polokalame la o lo o faagasolo i le taimi nei o lo o faavae mai i se suesuega na faia i le tausaga ua mavae. E toa 25 pulenuu mai itumalo Aana ma le Vaimauga o lo o auai i lenei polokalame ma le naunautaiga ia vave ona fofo le faafitauli. E tusa ai ma faamaumauga o le tulaga faaitiitia o le maua o le popo ona o le faaleagaina o le niu e le manu ai niu.

 

SOLA ESE MAI LE TOESE E VAAI LE FOMAI

 

Na faaalia e se pagota i le Faamasinoga i le vaiaso nei e faapea, na mafua ona ia sola ese mai le toese i Tafaigata, ona sa ia moomia vave le vaaia o se fomai. Na molimau le alii pagota o Tauinaola Laupu’a, e 28 tausaga o Salelavalu, i luma o Faamasino Faaitumalo Fepuleai Ameperosa Roma e faapea, ua ia fiu e talosaga i leoleo o lo o tiute i le toese, ae le faatagaina lava o ia e alu i le falemai. Fai mai a ia, sa ia faalogoina lona ma’i tele ae le tuuina atu e leoleo se faatagaga e alu ai i le falemai, ma o le mafuaaga lea na sola ese ai loa mai le toese. Na ioe e lea alii pagota lona moliaga o le sola ese mai le toese. Na faamaonia lona moliaga ma ua toe faaopopo nei le isi lua vaiaso i lona faasalaga o lo o tuli e lua tausaga ma masina e valu mo le gaoi ma le talepe fale. Na saunoa Faamasino Fepuleai, ua ia malamalama i lona atugaluga o le fia vaai o se fomai, ae e ao foi ona ia iloa, o lo o tuli lona faasalaga i le toese.

 

AUINA FESOASOANI MO MOTU AFAINA I LE AFA

 

Ua auina atu nei le uta o fesoasoani mo motu o Tuvalu ia na mafatia i le ma’ema’ea o le afa fulifao o Pam. O le amataga o le vaiaso nei na tuuvaa atu ai le sa o le Nafanua ma le uta o nei fesoasoani e pei ona faamaopopoina e le Sosaiete o le Koluse Mumu i Samoa, lea e aofia ai vaega o lo o matua moomia e tagata o Tuvalu i le taimi nei. E tusa ma le 400 tapoleni, 400 palanikeke, 500 ta’inamu, o mea e moomia mo le fausia o fale, o mea e moomia i le umukuka aua le gaseseina o taumafa, aemaise o mea e moomia aua le tausia o le soifua maloloina o le tino. Na faaalia e le faauluuluga o le Koluse Mumu i Samoa, le susuga Namulauulu Tautala Mauala, e latalata i le to’a lima afe tagata o Tuvalu ua aafia i lenei faalavelave faalenatura. O le Faalapotopotoga o le Koluse Mumu a le Lalolagi e tauala mai i lona lala i Fiti, sa faatalosagaina mai se fesoasoani i le Ofisa o le Koluse Mumu i Samoa mo tagata o Tuvalu. O le aso Lulu o le vaiaso nei na amata faagasolo ai foi sailiga seleni a le Koluse Mumu aua se fesoasoani e auina atu i tagata o le atunuu o Vanuatu lea foi ua lipotia mai le matua pagatia i lenei afa o Pam.