TALA MAi SAMOA
LE FIAFIA SAMOA IA FILIPAINA
Ua faaalia le le fiafia o sui o Samoa o lo o auai i le fronotaga a le Komisi o le Tuna po o le komisi e pulea fagotaga i ogasami o atunuu ole Pasefika, lea sa usuia i Samoa i le vaiaso nei, ona o le le lagolagoina e sui auai mai Filipaina o suiga tau faatu mo le puipuia o ituaiga i’a o le bigeye, yellowfin ma le skipjack, mai le soona fagotaina.
E le gata ia Filipaina, ua faaalia foi e sui mai Korea i Saute e faapea, ua vave tele le taimi e faia ai nei suiga ona e lei lava se taimi e mataitu ai taiala sa pasia i le tausaga na tea nei. I se feiloaiga ma le au tusitala i le vaiaso nei, na saunoa ai le ofisa sili lagolago o le Matagaluega o Faatoaga ma Faigafaiva, le susuga Joyce Samuelu-Ah Leong, le faanoanoa o Samoa ona o le lagolagoina e ia atunuu o taumafaiga e puipuia o i’a i ogasami o le Pasefika mai le soona fagotaina e atunuu tetele.
Fai mai a ia, o tulafono ma taiala o lo o i ai nei ua afaina ai tamaoaiga o atunuu o le Pasefika ona o le le gatusa o faamanuiaga e maua e atunuu e ona ogasami ma kamupani e ona vaa o lo o fagotaina ogasami. Na saunoa Samuelu-Ah Leong, e moni e i ai le aia tatau o atunuu i o latou manatu, ae sa faamoemoe atunuu e 17 o le Pasefika o lo o i le faalapotopotoga o faigafaiva o atunuu o le forum, le (FFA), mo ni faatalanoaga i lea mataupu. Peitai, o lea ua teena ia suiga sa faatuina mo le puipuia o i’a mai le soona e atunuu tetele.
FAAUUGA O TAMA NA MOLIA I SAUAGA
O le aso Faraile ananafi na faataunuuina ai se sauniga faapitoa e faailoga ai le faaiu ma le manuia o aoaoga ma faatalanoaga (counselling) sa feagai ai ma nisi o tama sa molia i le tulafono ona o sauaga i aiga. On le toatele o ia tama sa molia i le sauaina o o latou taitoalua ma fanau ma sa faapea ona tuuina atu e le Faamasinoga o Aiga (Family Court) i le Faalapotopotoga o le Toomaga mo e Puapuagatia, latou te faatautaia ni auaunaga tau faatalanoaga mo le sefulu vaiaso ina ia aoaoina ai o latou mafaufau e tetee atu i le ita ma gaioiga e mafua mai ai.
O le taimi muamua lenei ua faagasolo ai lenei polokalama ma o lo o lagolagoina malosi e le Matagaluega o Faamasinoga. I le sauniga faapitoa na faataunuuina ananafi, na vaaia ai le faatumulia o le maota i Tuanaimato sa faagasolo ai le sauniga i aiga, uo ma e masani o i latou e to’a 24 sa faauina. Sa auai i lea sauniga le faatama o le Toomaga mo e Puapuagatia, le afioga Tuisugaletaua Sofara Aveau, le tamaitai faamasino o Tofaimalo Leilani Tuala-Warren ma sui o le Matagaluega o Faamasinoga. Ina ua oo i le taimi na lauina ai suafa o le au faauu mo le tufatufaina o a latou tusi pasi, sa vaaia le oo atu o taitoalua, aiga ma fanau a ia tama ma faaula i latou.
SUESUEINA LE GAOIA O TUPE A LE FALEMAI
O lo o suesueina nei e le Ofisa o Auaunaga Tau Soifua Maloloina le gaoia o se tinoitupe tele mai lona lala i Savaii. Na faaalia, e i le va o le $50,000 ma le $60,000 le tupe ua leiloa ma e oo atu i le toasefulu tagata o lo o masalomia na aafia i lea solitulafono ma sa malaga atu i Savaii sui o le Ofisa o le Pule ma Suetusi Sili mo le suesueina o lea solitulafono.
Na faaalia e se sosia i le ofisa e faapea, e le o le taimi muamua lea uas tulai mai ai se solitulafono faapea i le latou lala i le motu tele i Salafai. Fai mai a ia, o le tausaga na tea ne na falepuipui ai ni sui e toalua o le latou aufaigaluega i Savaii ina ua faamaonia i le Faamasinoga lo la gaoia o le pe a ma le $60,000. O i laua ia o Fugalaau Kuini, o se tamaitai e 43 tausaga le matua o Vaoala ma Sa’asa’ai, ma le tamaitai o Siufofoga Lokeni. E 290 moliaga o le gaoi ao avea ma tagata faigaluega na molia ai Kuini, ao galue a ii le tofiga ofisa sinia o le itu o tupe o le ofisa (senior accounts officer).
Saunia: Lilomaiava Andrew Fa’asau, Naenae Productions
