TALA MAi SAMOA

TEENA E LE E.P.C. TUUAIGA

 

Ua faamalamalama e le pulega a le Faalapotopotoga o le Malosiaga Faaeletise, le EPC, ia le mataupu e faatatau i le faaletonu o nisi o totoga o afi eletise i Fiaga, lea na laga e le taitai o le vaega faaupufai o le Tautua Samoa, le afioga Palusalue Faapo II faapea le sui a faipule, le tofa Levaopolo Talatonu, ma lipotia e le au tusitala e faapea, na alu ai le $2 miliona tala ma le $150,000 na alu i meafaigaluega. I se pepa o faamatalaga mai le EPC, na taua ai e faapea, e le moni ia tuuaiga. Na faaalia, o afi fou e fa i Fiaga sa pasia mo le faaaogaina ia Iuni o le 2013. Peitai sa tulai mai ni faaletonu i se tasi o ia afi ia Aperila ma Me o le tausaga nei. 

 

Na faamalamalama e le EPC, o ia galuega lipea, e leai se totogi na alu ai ona o lo o aofia uma i lalo o le maliega po o le warranty e 4 tausaga na totogi e le EPC e fai ai e le kamupani na fausia ia afi soo se faaletonu e tulai mai e aunoa ma se totogi, na i lo o le 12 masina e pei ona masani ai. O se faaiuga lelei na faia e le EPC. Na faamalamalama foi e le EPC e faapea, o le masina o Me o le tausaga nei, sa faatino ai galuega meniteni i afi uma e fa e pei ona moomia i lalo o le maliega poo le warranty, ma sa faaalu ai le $1.06 miliona tala mo totoga faaleoleo, $399,842.47 mo le leipa, ma le $83,460 mo meafaigaluega faapitoa e le maua i faleoloa. Na faaalia e le EPC, o lo o faaauau pea mataituina ma le totoa ia mea totino a le malo e taofia ai le tulai mai o faafitauli i le lumanai.

 

FESOASOANI LE U.N.D.P. I LE MALO

 

Ua sainia se feagaiga o se atiinae fou i le va o le Malo Samoa ma le Polokalame o Atinae o Malo Aufaatasi, le UNDP ina ia gafatia e tagata aafiaga o fesuiaiga o le tau i vaega uma ole soifuaga. O lenei poloketi e faatupeina mai ile Vaega Tupe mo Atunuu o loo tau atiae o latou tamaoaiga (Least Developed Countries Fund, LDCF) i lalo o le Global Environment Facility, GEF. Samoa faatasi ai ma isi atunuu atumotu e matua ogaoga aafiaga i fesuiaiga o le tau. O se faataitaiga of fesuiaiga ole tau e aofia ai le siitia maualuga o le tai ma iu ai ina soloia ese ma ‘aia le tele o talafatai o atumotu ma faaitiitia ai laueleele e nofoia e tagata.

 

O vaegatupe o le a faatino ai lenei atiinae e US$12.3 miliona. O se fesoasoani lenei mo le malo i le faaleleia o fuafuaga faataatitia ma le faatupeina o polokalame mo le faaitiitia o aafiaga o fesuiaiga o le tau. E tusa ma le 70% o nuu ma alalafaga o lo o nofoia le talafatai o atumotu o Samoa ma o aafiaga o fesuiaiga o le tau o le a matua aafia ai le tamaoaiga o Samoa. O le vaega lona lua o le poloketi e fesoasoani lea i nuu ma alafafaga i itumalo o Faleata ma Vaimauga i ni auala mausali e puipuia ai aiga ma nuu mai aafiaga o lologa ma timuga tetele. O le lona tolu o anavatau o le atiinae o le faaleleia lea o faamaumauga o mataupu i fesuiaiga o le tau mo le agai i luma o galuega a le Malo mo le lelei lautele o tagatanuu o Samoa.

 

LOMA LE FONO O LE “G.L.O.W.”

 

O le uunaia o tamaitai talavou e tauaveina tulaga faataitai ma aoina tomai faapitoa e aoga i o latou lumanai, o le autu lea o le polokalama o le GLOW po o le Girls Leading Our World. Lea o le a faamanatuina i le aso Faraile ma le aso Toonai o le vaiaso nei. O lenei polokalama mo tamaitai e faamanatuina i le lalolagi atoa ma na aumai e sui o le ofisa o pisikoa i le 2012 lea sa faamanatu ai mo tamaitai i Upolu nei. O le lona tolu ai lenei o fonotaga ma ua valaauina ai tamaitai talavou e to’a 40 i vasega 7 ma le 8 mai aoga tulaga lua e 20 i nuu ma afioaga i tua i Upolu ma Savaii.

 

O le a faagasolo taualumaga o le polokalama o le GLOW o lenei tausaga i le faletaalo a le Iunivesete Aoao o Samoa i le Papaigalagala i le aso Faraile ma le aso Toonai o le vaiaso nei. E tolu manatu autu o le a taulai i ai soalaupulega o lenei tausaga; O Galuega ma Aoaoga, Tino Maloloina Lelei, Mafaufau Maloloina Lelei, ma le Aao Malosi, Taofi Vevesiga. O le a faafofoga tamaitai talavou ua filifilia i folasaga a nisi o tamaitai iloga ua tele le tomai i a latou galuega i totonu o faalapotopotoga ma matagaluega eseese i totonu o le atunuu e pei o le Faalapotopotoga o Vaa a Samoa, o le Toomaga mo e Puapuagatia, o le maota gasegase o Tupua Tamasese Meaole i Motootua, o le faalapotopotoga o le Olemipeka Faapitoa ma isi.

 

O se faaopopoga o le fonotaga a le GLOW i lenei tausaga o le polokalama o Tina Tausi poo Godmothers e tauala i le faalapotopotoga o tamaitai mai le Pasefika ma Asia Saute i Sasae, po o le Pan Pacific Southeast Asia Women’s Association. O le toatele o tina ma tamaitai Samoa o lo o aofia ai i lea faalapotopotoga faavaomalo ua avea nei ma tina tausi o le polokalama o le GLOW ma o a latou tiute o le faufautua, lagolago ma tatalo mo le manuia o tamaitai talavou o le tatou atunuu.

 

Saunia: Lilomaiava Andrew Fa’asau, Naenae Productions