TALA MAi SAMOA

FAAMAUALALO LEOLEO I LE AIGA O LE TAMAITITI

 

Ua faamatuu mai le faamatalaga aloaia a le Matagaluega o Leoleo e uiga i le mataupu na taofia ai se tama ma lona alo e tolu tausaga i le potu taofia i le ofisa autu o leoleo i Apia. E tele faitioga ua faaleoina faasaga i leoleo e le gata i tagata i totonu o le atunuu ae faapea foi atunuu i fafo e tauala mai i fesootaiga i luga o upega tafailagi. O le aso Faraile na te’a nei ao lumanai le Lotu a Tamaiti, na faalauiloa ai e le sui komesina o leoleo, le susuga Misa Fotuitaua Nafoitoa Tala’imanu Keti, lea faamatalaga aloaia i se feiloaiga ma le au tusitala.

 

Na saunoa Misa, ua maea nei se suesuega a le vaega faapitoa a le Matagaluega o Leoleo mo amioga taualoa a le matagaluega i le faatinoina o a latou tautua faaleoleo, ma ua atagia ai le faatamala ma le le faatauaina o le auaunaga e pei ona valaauina ai, aemaise le feagai ai ma alo ma fanau o le atunuu. “Ua faamalolo le tumau nei ni alii leoleo se toafa sa fitoitonu i ai lenei mataupu e talia ai le valaauina o a latou tuuaiga, i luma o le Faamasinoga o Galuega Tau Leoleo i le aso 28 o le masina nei,” o a Misa lea.

 

E lei faailoaina mai e Misa suafa o leoleo e toafa ua faamalolo le tumau, ae na ia faaalia, o le a faaauau pea le iloiloina o tuuaiga o solitulafono tau taavale faasaga i le tama na aafia i le Faamasinoga. Peitai, na ia ioeina le lape o le auaunaga a le matagaluega ona o le tamaititi na aafia ma sa ia faamalulu ai i le atunuu aemaise o le aiga o lea tamaititi.

 

“O lenei mataupu o se lape i le auaunaga ma ua tagatagai i ai le pulega i le toe mataituina ma le faamalosia lea o le faatinoga atoatoa o le auaunaga,” o a Misa lea.  “E momoli atu vai malu i pu’ega i le paia maualuga o le atunuu ona o se lape o le auaunaga faaleoleo, ao se avanoa taua foi e momoli atu ai se faamaualaloga i le paia o le aiga na aafia, i matua ma le fanau i le afioaga i Matautu, Falealili, malu ave i fale ni faaletonu o le auaunaga a le matagaluega.”

 

FOMAI TOMAI FAAPITOA I TAOTOGA O LE PA’U

 

O le a maua le fesoasoani mo e i ai faaletonu o le laugutu, o i latou ua afaina itutino i mu, o manua ma faaletonu o aao po o lima faapea tuma, i le auaunaga ofo fua a se vaega o fomai tomai faapitoa i le faatinoina o taotoga mo le faaleleia o ia faaletonu ma aafiaga. O ia fomai o lo o faamoemoe e taunuu mai i le atunuu i le vaiaso fou, ma o lo o malaga mai i lalo o se polokalama fesoasoani o lo o faatupeina e le malo Ausetalia, faapea kalapu roteri i Ausetalia ma Niu Sila.

 

O le tautua a lenei vaega na amata faatinoina mo gasegase i Samoa i le tausaga e 1983 mo i latou o lo o moomia lea auaunaga. O le a avanoa le auaunaga a lea vaega mo le mamalu lautele o le atunuu mai le aso 20 e oo i le aso 31 o le masina nei i le falemai i Motootua ma o lo o fautuaina i latou e moomia lea fesoasoani ina ia faafesootai le vaega o taotoga i le falemai I Motootua ma resitala sou avanoa e vaai ai ia fomai. O le asiasiga lona 28 lenei a lea vaega  Samoa ma o lo o faamanatu ai le 30 o tausaga talu ona faia lea auaunaga mo lo tatou atunuu.

 

SUIPI LE LUPE O LE SOAGA I SAILIGA SIAMUPINI SOKA

 

Na suipi le au soka a le Lupe o le Soaga mai le afioaga o Magiagi i le vaega amata o le sailiga siamupini o au a kalapu mai atunuu o le itulagi o le Oceania, lea na talimalo ai le asosi soka a Samoa i le vaiaso na te’a nei. Na manumalo le Lupe o le Soaga i ana taaloga ma isi au e tolu sa latou tauva i lea taamilosaga lea e aofia le Lotoha’apai mai Toga, Puaikura mai le Atu Kuki ma le Samoan Korean Baptist Church mai Amerika Samoa.

 

O le Puaikura mai le Atu Kuki na tulaga lua e tasi le manumalo ia Toga, tasi le malolo, tasi le tutusa ma le au mai Amerika Samoa. Tulaga tolu le Lotoha’apai mai Toga na manumalo i le au a Amerika Samoa, ae malolo I le Lupe o le Soaga ma le Puaikura mai le Atu Kuki. O le Samoan Korean Baptist Church mai Amerika Samoa na tulaga fa e tasi le tutusa ae lua malolo. Ua sauni atu nei le Lupe o le Soaga e tauva i le vaega lona lua o sailiga siamupini o au a kalapu mai atunuu o le Oceania, lea o le a faia i Fiti i le masina o Aperila o le tausaga fou, lea o le a tauva ai ma isi au e 11.

 

TAUNUU MAI LE MANU SAMOA TAITOAFITU

 

Na taunuu ma le manuia mai i fanua i le po anapo le Manu Samoa Taitoafitu i le maea ai o le vae muamua o le taamilosaga taitoafitu faavaomalo a le IRB, lea sa faagasolo i le Gold Coast i Ausetalia. E ui e lei manuia le latou taumafai i le sailiga siamupini ma le au malosi a Fiti, ae na matua faamalieina le maimoa a le atunuu i le tulaga siitia o le taaalo a tama ua filifilia.

 

Na maitauina le faatumulia o le malae vaalele i Faleolo i aiga ma uo o tama taaalo sa fai ma sui o Samoa i lea taamilosaga faavaomalo, o sui o le Iuni Lakapi a Samoa faapea le mamalu lautele o le atunuu sa autovaa atu e faamalo ma lulu aao ma le au, ona o le mataina o le latou taumafai i le sailiga siamupini ma le au malosi a Fiti. Na saunoa mai le faiaoga lagolago o le au, le afioga Galumalemana Rudolph Moors, sa tuai ona seti le taaalo a le au i le afa muamua ma o le mafuaaga lena na sosoo ai sikoa e fa a Fiti. Peitai o le afa lona lua na faatoa vaaia ai le malosi o le finau mai o le Manu Samoa ma ana le toe faatamala i nai minute faaiu o le taaloga, semanu e manumalo lava ia Fiti.

 

Na faailoa mai e Galuemalemana, e lei mapu le talanoa ma le faamalosiau a le alii faiaoga, le afioga Fuimaono Dickie Tafua, i le au aemaise o tama fou sa filifilia. E toatolu o lo o manunua lea e aofia ai Lolo Lui, Alatasi Tupou ma Faalemiga Selesele ma e lua i le tolu vaiaso o le a malolo ai i latou mai koleniga a le au e faasauni ai mo vae e lua o le a sosoo ai i Dubhai ma Aferika i Saute i le faaiuga o le masina fou.

 

Saunia: Lilomaiava Andrew Fa’asau, Naenae Productions