TALA MAi SAMOA

FAAMALOSI AO MOE

 

O le  tausaga fou lea ua toe tolopo i ai le mataupu o alii talavou e toavalu o lo o molia mai i le moliaga o le faiaiga faamalosi, ma le faaoolima mataga na o latou faia i se tamaitai talavou ao moe e aunoa ma sona maliega. Mai nei alii e toavalu, e toafa ua aveesea i si moliaga faasaga lava i ai latou, ma ua teena uma e i latou ia moliaga e aofia ai lo latou faia o ni amioga mataga i le ua aafia i le mataupu.

 

O le aso 15 Iuni o le tausaga na tea nei, na tulai mai ai lenei faalavelave. E faapea faamatalaga a leoleo, o le na aafia sa asiasi atu i sana uo teine i Falefa ma oo atu ai i le pati o le aso fana. Sa faasuava lea tamaitai ma sa faamoe ai e le aiga i se tasi o potu o le latou fale. Ao moe la lenei tamaitai, sa oo atu nei alii e toavalu o lo o molia mai i lea mataupu, ma o latou faia ai ia uiga mataga. O le aso 23 la o le masina o Mati o le tausaga fou lea ua tolopo I ai le mataupu e amata ai ona suesue mau a le itu a leoleo, ao le aso 24 ole masina fou o Novema, o le a lauina ai se faaiuga a le Faamasinoga i nisi o moliaga lea ua ioeina e nisi o i latou nei e toavalu.

 

O nei alii talavou e toavalu, e aofia ai Evan Foaimonuuese Fetuao, Fagaesea Ropeti, Faatafa Jerry Wikiteoi, Manatuaolealofa Talataina, Simon Iose, Sale Esekia ma David Alaiasa.

 

TAUMAFAI E FASIOTI LE TEINE TOGA I LE AGAESE

 

Na toe sui i le aso ananafi le tali a le alii o lo o molia i lona faaaoga o se agaese e faaoo ai ni manua tuga i se tamaitai Toga i le masina o Me o le tausaga nei, ma ua ioe ai nei o ia i moliaga o le taumafai e fasioti se tagata ma le faaoo manua tuga. Na teena muamua e le alii o Talapelo Soi o Salimu, Fagaloa ma Lalovaea moliaga faasaga ia te ia, peitai, na toe ioe o ia i ia moliaga ina ua tulai i luma o Faamasino Vui Clarence Nelson.

 

Na faaalia i faamaumauga a le Faamasinoga e faapea, o le aso 10 o Me na alu atu ai le ua molia ma se agaese i le fale sa faigaluega ai lea tamatai Toga i Matautu-tai ma ia faaoo ai ni manua tuga ia te ia. Sa mafai ona sola ese lea tamaitai ma auina atu ai loa o ia i le falemai. E pei ona lipotia muamua i tatou tala, sa pu’e e leoleo lea alii i le falemai ao ia taumafai e alu i le potu sa faataotolia ai le tamaitai na aafia. Na faaalia foi e le itu a leoleo, o le va o le aso muamua seia oo i le aso 30 o le masina o Aperila sa sauaina ai e lea alii lea tamaitai ao nonofo faatasi. O le aso 3 o Novema ua faatulaga e lauina ai lona faasalaga.

 

TOGATOGO MO TOELAU

 

O le tausaga fou lea ua faamautu mai o le a amatalia ai ona toto le atinae o le togatogo i le motu o Toelau mo le uluai taimi. O se atinae taua tele lenei e pei ona suesue ma sailiili muamua e i latou e i ai le tomai faapitoa po o saienitisi i mataupu tau le siosiomaga, ma maitauina ai, le matua maualuga tele o le manaomiaga o le i ai ose togatogo i totonu o motu o le Atu Toelau.

 

Na faailoa mai e le faalapotopotoga o le SPC o i latou o lo o gafa ma le vaaiga o tulaga tau le siosiomaga o atunuu uma o le pasefika, o le manaomiaga maualuga lava ia o le i ai o se togatogo, e mo le faafaileleina ai o figota ma ia o le sami, o le faamoemoega tasi lea o motu o Toelau mo mea taumafa. Ae le gata i lea, o le i ai o le togatogo, o le a fesoasoani tele foi i le faaititia o eleele solo ma faaitiitia ai i si aafiaga tau le siosiomaga.

 

FAIA UIGA MATAGA I LE TEINEITITI 5 TAUSAGA

 

Ua faatagaina e le Faamasinoga o Aiga le tuuina atu o se teineititi e lima tausaga sa faia i ai e le uncle matua o lona tina ni amioga mataga faafeusuaiga, i lalo o le vaavaaiga a le Toomaga mo e Puapuagatia. O lea faaiuga na tuuina atu e le afioga Faamasino Tafaoimalo Leilani Tuala-Warren ao o ai matua o lea teineititi ma sui o lona aiga.

 

Na faasa e Faamasino Tafaoimalo ona faalauiloa le igoa o lea teineititi, ae na ia faatagaina le faalauiloa o igoa o lona tina o Fetu Tavita, o lona tamafai o Sofara Finau, ma le uncle matua o lona tina o Asotasi Vaa Falealili. Na faaalia, sa auina atu e leoleo lea teineititi i le Toomaga i le aso 17 o Oketopa, 2013 ina ua faia i ai e Asotasi Vaa Falealili ni uiga mataga faafeusuaiga. O le aso foi lea na tulai ai Falealili i luma o le Faamasinoga Maualuga i le moliaga o le faaoolima mataga.

 

Peitai na suia lea moliaga i le faaoolima ina ua fefe lea teineititi e molimau ao i ai i totonu o le Fale Faamasino le ua molia, ma sa faasala ai o ia i le 10 vaiaso i le falepuipui. Na saunoa Faamasino Tafaoimalo, o le Toomaga mo e Puapuagatia le nofoaga aupito i saogalemu mo lea teineititi mo lenei taimi ona e foliga mai e le gafatia e ona matua ona faia ni faaiuga talafeagai mo lona lelei. Na ia faaalia foi, o le a toe iloilo i le isi tolu masina le mataupu e uiga i le nofoaga tatau e nofo ai o ia e mautinoa ai se lumanai manuia o lea teineititi.

 

Saunia: Lilomaiava Andrew Fa’asau, Naenae Productions