TALA MAi SAMOA

AU ASIASI MAI SAINA

 

O le vaiaso nei na asiasi mai i Samoa se au malaga o sui sinia o le malo Saina e asia nisi o galuega tetele a le malo Samoa o lo o faatupeina i le polokalama fesoasoani a le malo Saina. O le asiasiga a ia sui o le a faalagolago i ai le faatupeina e Saina o isi galuega tetele a le malo Samoa o lo o fuafua nei.

 

O ia galuega fuafuaina e aofia ai le toe faaleleia atoa o le malae vaalele faavaomalo i Faleolo e aofia ai le faaopopoina o le vaega e sesee ai vaalele, o le fausia o le uafu faavaomalo fou i Vaitele, faapea le fausiaina o le isi fale fogafale 15 fou a le malo i le nofoaga o lo o i ai nei le fili maketi i Savalalo. E le o manino mai i le taimi nei le aofaiga atoa o le tupe e moomia e faatupe ai ia galuega, ae e mautinoa e faitau miliona tala le tinoitupe e moomia.

 

E pei ona silafia, o le tele o fale tetele i Apia na faatupeina uma e le malo Saina, ma o galuega aupito i lata mai sa faatupeina e lea malo e aofia ai le maota o Tui Atua Tupua Tamasese Efi i Sogi ma le falemai fou i Motootua.

 

MAOTA FONO I TIAFAU

 

O le a asiasi mai i Samoa i se taimi e le o toe mamao se vaega mai Ausetalia e tuufaatasia faamatalaga uma e moomia mo le fausiaina o le maota fono fou a le Palemene i Tiafau i Mulinuu. O lea galuega tele ua ofo mai Ausetalia na te faatupeina, ma e le o mautinoa i le taimi nei le aso tonu e amatalia ai galuega. Na saunoa le alii palemia, le susuga Tuilaepa Lupesoliai Sailele Malielegaoi e faapea, ua tatau lava ona toe fausia se maota fono fou ona ua faaletonu ma le saogalemu le maota o lo o i ai nei, ma ua le manaia fou i le vaai.

 

O le ofo a Ausetalia na te faatupeina ma fausia se maota fono fou, na faaleoina lea e le Kovana Aoao o Ausetalia, o ia foi o le sui aloaia o le Tupu Tamaitai o Peretania i Ausetalia, ina ua asiasi mai o ia i Samoa i le tausaga na te’a nei. I se feiloaiga ma le au tusitala, na faailoa ai e le alii palemia e faapea, o le a faataunuuina fonotaga a le Palemene i fale taalo i Tuanaimato pe a amata  faagasolo galuega i le fausia o le maota fono fou. O le maota fono o lo o i ai nei na fausia i le 1972 ao seei le afioga Tupua Tamasese Lealofi IV i le tofi palemia.

 

MANU SAMOA E ILOILO MA TOGA

 

Ua sauni le Manu Samoa e iloilo ma le Ikale Tahi a Toga i le aso ma na saunoa le alii kapeteni, le susuga David Lemi, o le a latou taaalo i le mea e gata mai lo latou iloa ma le malosi ina ia maua se manumalo mo le atunuu. Fai mai a ia, o le naunautaiga lea a sui o le au ona o le taimi mulimuli sa taaalo ai le Manu i lona malae i le Apia Park i le 2012, na malolo ai i le au a Sikotilani. I se feiloaiga ma le au tusitala i le vaiaso nei, na saunoa ai le alii faiaoga ulu o le au, le susuga Steven Betham, o le faafitauli masani lava e feagai ai ma le pulega o le au i tausaga taitasi, o le le lava lea o se taimi e tuufaatasi ai ma mafuta faatasi tama, ona e eseese itu o le lalolagi e nonofo ma taaalo ai.

 

“E eseese lava ituaiga metotia e faaaoga e au o lo o taaalo ai tama i atunuu o lo o faakonekarate ai e pei o Peretania, Ausetalia, Italia, Farani ma Niu Sila,” o le saunoaga lea a Betham. “O lo o matou tuu avanoa foi i nisi o tama sa taaalo i sailiga siamupini i atunuu o lo o faakonekarate ai, ina ia lava se taimi e malolo ai o latou tino ma mafaufau.” Peitai na faaalia e le alii faiaoga, o lo o sologa manuia a latou sauniuniga ma ua uma foi ona latou mataituina itu e malosi ai le au a Toga, ma taula’i i ai a latou tapenaga.

 

O le au a le Manu Samoa o le a taaalo e aofia ai Census Johnston, James Johnston, Sakaria Taulafo, Logovi’i Mulipola, Anthony Perenise, Tii Paulo, Wayne Ole Avei, Andrew Williams, Kane Thompson, Teofilo Paulo, Daniel Leo, Piula Faasalele, Faatiga Lemalu, Maurie Faasavalu, Jack Lam, Ofisa Treviranus, Faifili Levave, Taiasina Tuifua, David Lemi, Kahn Fotualii, Jeremy Sua, Vavao Afermai, Tusiata Pisi, Patrick Faapale, Fautua Otto, Brando Vaaulu, Johnny Leota, Alapati Leiua, George Pisi, Anitelea Tuilagi ma Faatoia Autagavaia.

 

O FEA KAPETENI TUAI A LE MANU SAMOA?

 

O le fesili lea o lo o fesilisili ai pea le toatele o tagata o le atunuu, ona o le le toe filifilia o le alii kapeteni sa taitaia le au i le tauvaga o le ipu o le lalolagi i le 2011, le susuga Mahonri Schwalger. E pei ona silafia, talu lava ona faailoa e Schwalger i sana tusi i le taitaifono o le Iuni Lakapi a Samoa, ia le tele o faaletonu o le pulega sa feagai ai ma le latou au ao taumafai atu mo le ipu o le lalolagi, e lei toe filifilia ai lava lea alii taalo iloga.

 

O le fesili lea na aualuga i mafufau o le toatele o tagata, ina ua faailoa mai suafa o tama taaalo i le 2012 ma le 2013 e le o filifilia lava le susuga Mahonri. Sa fesiligia ai foi le alii faiaoga o Steven Betham ina ua faatoa tulai mai i le tofiga faiaoga, ae o le faamatalaga a Betham, ua le filifilia Mahonri ona ua fai si matua ae o lo o taula’i le silasila a le pulega i ni tama taaalo talavou e oo atu i le isi ipu o le lalolagi i le 2015 ua lelei atoatoa. Peitai na toatele i latou na faasea i lea faamatalaga, ona o lo o matua tulaga lelei le tulaga o le tino, malosi ma le tomai o Mahonri, ma ua lua nei tausaga o taalo i le au o le Chiefs i le taamilosaga o le Super 15, lea ua lua nei tausaga o siamupini.

 

Ua toe laga foi lenei mataupu ona ua agiga faamatalaga e faapea, sa aofia foi le suafa o Mahonri i le lisi o le au a le Manu Samoa i le tausaga nei, ae ua aveesea foi e le pulega o le iuni. Na saunoa le taitai malaga o le au, le susuga Leota Sami Leota, ina ua fesiligia e le au tusitala ma sa ia faaalia, o le lisi tele e 48 sa aofia ai le igoa o Mahonri, ae e le o aofia i le lisi o tama taaalo e to’a 30 na filifili mai ai le au.

 

Saunia: Lilomaiava Andrew Fa’asau, Naenae Productions