TALA MAi SAMOA

FALE FAAMAMA I’A I SAMOA O LE ‘BUMBLE BEE’

 

O le tausaga e 2016, o lo o fuafua e le malo e tatau ona maea faatuina ai se fale e faamama ai i’a, pe tuu eseese ai aano o i’a ma auina atu i fafo mo le tuuina i apa. Ua maea nei ona feiloai le malo ma le kamupani ua taua o le Bumble Bee Foods mai Amerika. Ua faamautu mai e lea kamupani, le faatupuina ai o le oo atu i le afe o avanoa faigaluega i le faatuina o lea fale faamama i’a o lo o fuafuaina.

 

Ua faalua ona feiloai le malo ma sui o lea kamupani, ma na faaalia e le alii palemia, le susuga Tuilaepa Lupesoliai Sailele Malielegaoi e faapea, o le latou feiloaiga lona tolu i le masina nei o lo o faamoemoe e faamautu ai fuafuaga mo lea faamoemoe. “O lo o i ai le fuafuaga o le masina o Iulai o le a sainia ai le Maliega o le Malamalamaaga (Memorandum of Understanding) ma sui o lea kamupani,” o a Tuilaepa lea. “E maea loa ona sainia lea maliega, o le faamoemoe ia oo atu ia Ianuari o le 2016 ua maea le galuega mo le fausia o lea fale ma amata faagasolo loa galuega.”

 

KOMESINA MUAMUA O LE FALEPUIPUI

 

Ua faalauiloa mai e le Kapeneta le filifilia o le susuga Taitosaua Edward Winterstein e avea ma komesina muamua o le Matagaluega o Falepuipui ma Tautua Toe Fuataina, mo le umi e tolu tausaga. O le tofiga muamua lea i lea avanoa talu ona tuueseeseina le Matagaluega o Leoleo mai falepuipui ona o fautuaga a se komiti suesue faapitoa sa suesueina tuuaiga o faiga le amiotonu ma faaalatua i le toese i Tafaigata i le va o leoleo ma pagota.

 

Na faaalia i se pepa o faamatalaga mai le Kapeneta e faapea, e to’a 19 i latou sa tusi talosaga mo le avanoa, ae to’a 10 i latou sa faatalanoaina. Ina ua maea iloiloga a le komiti, sa tuuina atu ai loa le fautuaga i le Kapeneta ina ia tofia le susuga Taitosaua. O lea tamalii sa amata lana tautua i le malo mai le 1976 i le 1982 i le Matagauega a le Palemia ma le Ofisa o le Vaai Tau. Sa malaga atu o ia i Niu Sila ma faigaluega ai i le Matagaluega o Aoga a lea atunuu i le 1982 ma le 1983, ae lei see atu i le Ofisa o le Vaai Tau i Ueligitone mai le 1984 i le 1989. Sa malaga atu o ia i Ausetalia ma faigaluega ai i le Matagaluega o Tautua Toe Fuataina i New South Wales mai le 1990 i le 2007. E tofia nei o ia o lo o galue i le Faalapotopotoga o Suesuega Faasaienisi a Samoa. O le afioga Taitosaua e mai afioaga o Safune ma Asau.

 

SII LE TOTOGI O LOIA

 

Ua fautuaina e se komiti faapalemene le toe iloilo o totogi o le aufaigaluega a le Ofisa o le Loia Sili ina ia tau taofiofi ai le aufaigaluega mai le o atu i isi matagaluega a le malo faapea ofisa loia tumaoti. O le taitaifono o lea komiti o le afioga i le faipule ia Tuu’u Anasii Leota ma na ia faaalia, ua faailoa mai le agaga faafetai o le Ofisa o le Loia Sili ona o le suiga o le tulafono ua faatinoina nei lea ua tutoatasi ai lea ofisa mai pulega a le Komisi e Pulea le Aufaigaluega a le Malo, le PSC.

 

O lea suiga ua tuuina atu ai le pule i le loia sili e pulea ai lana aufaigaluega. Na saunoa Tu’uu, o lo o mataituina nei e le loia sili auala e faatumau ai lana aufaigaluega mai le o atu i galuega e tetele atu totogi i isi matagaluega a le malo faapea ofisa loia tumaoti, aemaise lava i loia sinia o lo o faigaluega nei I le Ofisa o le Loia Sili.

 

KOLUSE MUMU I LE LALOLAGI

 

O le aso ananafi na faamanatuina ai i Samoa le Aso o le Koluse Mumu e pei ona faailogaina foi i atunuu eseese o le lalolagi. Na faaaogaina lea aso faapitoa ananafi e faagasolo ai se sailiga seleni a le Koluse Mumu a Samoa e fesoasoani ai ia i latou ua pagatia i lologa ma tafega i le Atu Solomona faapea i latou I le motu o Vava’u i Toga, lea sa afatia talu ai nei i le afa o Ian.

 

O le manatu autu o le Aso o le Koluse Mumu mo lenei tausaga o le “Tutu Faatasi Mo Tagata Uma.” Sa faatautaia lea sailiga seleni i magaala o le taulaga i Apia ma sa vaaia sui o le Koluse Mumu o tutu solo i magala ma ato ma sa faagasolo foi le faatalauula o le sui o le ofisa I le mamalu o le atunuu mo se fesoasoani.

 

Saunia: Lilomaiava Andrew Fa’asau, Naenae Productions