TALA I VAIFANUA
Pago Pago, AMERIKA SAMOA
TUSI FA’ALUPEGA – TAPENA E LE MALO & OFISA MATAUPU TAU SAMOA:
E ui e le’i mae’a lelei le tapenaga o le Tusi Fa’alupega ua tatalaina nei lona fa’aaogaina ma lona fa’atauga e le Malo o Amerika Samoa sa fa’atautaia lea galuega mo le lumana’i o le aganuu a Samoa, ae ua tatala lava ona e tatau fo’i ona fa’aalia le galuega ua mae’a faia e le Komiti Fa’apitoa sa tuuina i ai lea faiva.
O lea la sa poto ai le faigamalo tuai a Kovana Lolo Moliga & Lt. Kovana Lemau Peleti Mauga, latou te vagaia ma talisapaia lea galuega ua fa’amae’aina i le toe aso lava o le tausaga Tesema 31,2020, i le Maota Tufele Li’amatua i le malae o le Siugaula a le Atuvasa i Utulei.
“O le mafuaga lea ua toe iloilo ai fa’alupega patino i afioaga ma itumalo o Amerika Samoa, ina ia tamau faamaumauga i le aga’i i luma o le soifuaga o le atunuu ae maise le silafia manino lelei e tupulaga fa ia’e o Amerika Samoa, o se sao na tatou tapena mo i latou ina ne’i ta’ita’iina sese I latou I nisi fa’amaumauga o fa’alupega o latou afio’aga ma itumalo. O le taimi ua totoe na’o I latou I lenei soifuaga, ae ua mautu se tatou mau mo I latou e fa’aauau ai le soifua ma le tatou aganuu,” o se vaega lea o le tautalaga a le afioga le Kovana Sili malolo nei, Lolo Matalasi Moliga.
O le Komito Tofia mo lea tusi sa ta’ita’ifono ai le susuga Vaitausala Dr Mataese Samuelu, ma sa i ai ma sui tofia latou te suesue, fa’amaumau ma toe siakia tonu fa’amaumauga mai afio’aga ta’itasi o le Manu’atele ma Tutuila nei, ina ia maua’a fa’amaumauga uma a’o le’i lolomia.
I lea toe fa’atasiga a Kovana Lolo Moliga ma lana Kapeneta , sa mua lava mea uma i le sauniga mamalu na taitaia e le Faife’au Toeaina EFKAS Utulei Ioane Evagelia, o ia fo’i lea sa ia toe siitia le fa’afetai ma le fa’apa’iaga fa’apitoa o le galuega ma le tomai ua mafai ona tu’ufa’atasia i le aotelega o le Tusi Fa’alupega o Amerika Samoa. O le suesuega na gata lava i afio’aga ma itumalo o Amerika Samoa nei, po’o Samoa i Sasa’e, ae le’i fa’aauauina a tatou suesuega ma fa’amaumauga i afio’aga o Samoa lea e aofia ai Upolu, Savaii, Manono ma Apolima.
O le fa’atupega o lenei galuega na totogia mai e le Matagaluega o le Initeria le $50,000. ona fa’atautaia loa lea e le Ofisa o le Samoan Affairs ma le Komiti tofia fa’apitoa mai e Kovana Lolo Moliga.
I lana saunoaga lava sa ia fa’afetaia ai le afioga le Maoputasi Mauga Tasiaeafe ona o le agaga i lea faiva ia mae’a ma lelei ona fai. “O le a tuuina lo’u fa’atuatuaga i lau afioga le Ma’oputasi ina ia mae’a lelei le taumafaiga lenei, ia matua fa’ao’aina e i tatou le fanau lalolavaoa ma tupulaga fai mai o le atunuu, i se latou tusi tuulima atu, ae a lo latou faiva fa’afaleupolu po’o le tofa fetalai aua le aganuu a Samoa ia fa’aauau pea.”
“Ou te iloa e le’i maea lelei, ae a mae’a tapena loa, ona saunia lea o tusi e taua’aoina i le Kolisi Tuufa’atasi mo a latou aoaoga, ae maise o le Matagaluega o A’oga ina ia fa’aaogaina i a’oga a le fanau a’oga maualuluga. O le silafia e le fanau talavou ona fa’alagi lona afioaga. o le fiafia fo’i lea e fa’aofi atu isi tomai eseese e tatau mo fofoga o aiga i le va feagai ai ma le afio’aga ma itumalo,” o se isi lea toe fa’amalosi a le ali’i Kovana i le Failautusi o le Mataupu Tau Samoa.
O lea tusi ua na’i ni kopi ititi lava sa lomia fa’apitoa mo le polokalama e tatala ai le fa’atauga ma le mae’a lelei o le anofale o le galuega, peita’i, o le mae’a lelei o le galuega ma fa’amautu tusitusiga ua le te’ena e nisi o afio’aga fa’amaumauga ua tapena e lenei komiti galulue, ona fa’ato’a fa’auma loa lea ae faia le mana’oga o Kovana Lolo Moliga, tuuina atu e fa’aaoga e le Matagaluega o A’oga ma le Kolisi Tuufa’atasi.
O nisi sa taua’aoina latou kopi o lea tusi e aofia ai le afioga le Fa’amasino Sili Lealaialoa Michael Kruse, le Faife’au Toeaina Ioane Evagelia ma le afioga le Fofoga Fetlai o le Maota o le Fono Faitulafono, ma Kovana Lolo Moliga ma le Faletua sa tofu kopi mo lea fa’amoemoe.
I le ava o le feiloa’iga fa’apitoa a le Kovana Sili, ma ua atoa fo’i i ai tafa e tolu o le Malo fa’ateritori o Amerika Samoa, sa latou tapa ipu uma lava i le ava o le latou toe feiloa’iga o le Taiulu sa latou fa’afoea le Malo o Amerika Samoa. Na moto le ava o lea feiloa’iga i lana afioga le Kovana Sili Lolo Moliga.
O LONA 61 TAUSAGA - UA AVEA AI MA KOVANA SILI O AMERIKA SAMOA
O le atoaga o le 61 tausaga o le afioga Lemanu Peleti Mauga ua avea ai nei o ia ma Kovana Sili o le Malo o Amerika Samoa, ma ua amatalia fo’i ma le la’ua nofoaiga ma lona Sui Kovana, Talauega Eliasalo Va’alele Ale, i lea lava aso.
Na aofia potopoto le mamalu o le aufailotu, o ta’ita’i ma fa’auluuluga o Ekalesia Taitasi i le atunuu, ina ia latou fa’apa’iaina tofiga fa’aao o le Malo o Amerika Samoa i le Pavili i le Malaeoletalu, Fagatogo i le aso 3 Ianuari, 2021, ina ia fa’apa’iaina ma fa’atauto Kovana Lemanu P. Mauga ma Sui Kovana Talauega E. Ale, e tusa ai ma tulafono tamau fa’alemalo ma ta’ita’i tofia o le atunuu.
E le gata ia i latou na ae ua fa’apea fo’i le pa’ia o matua ma aiga, o e faipisinisi ma le mamalu o ponaoo ma fa’asuaga o le atunuu, ina ia latou molimauina le aso fa’apitoa o le faigamalo a Tutuila ma Manua, e suia ai taitai totofi o le Malo Fa’ateritori o Amerika Samoa.
Na to’ai taunuu loa le afioga le Kovana Lolo Moliga mo lona toe taimi e avea ai ma ta’ita’i i le Pavili, ona sisi a’e lea o tagavai a le Iunaite Setete o Amerika faapea ma le Agiagia a le Malo o Amerika Samoa e le matagaluega o le Puipuiga o le Saogalemu Lautele.
I le mae’a ai ona tutula’i lea o le fofoga o le aso e fa’alauiloa fo’i le ta’ita’i o le sauniga mamalu lea e aofia ai ma le fa’atautoga, ma le fa’apa’iaga o ta’ita’i fou i lona fa’atautaiga, le susuga Rev Elder Leatulagi Fa’alevao.
Na ia mua’i tatalo e amatalia le sauniga mamalu, ma fa’aolo ai le polokalama fa’ataoto a le faigamalo fou mo le aso fa’apitoa.O le lona ono ai nei o nofoaiga fou ua filifilia e tagatanuu o Tutuila ma Manu’a e ta’ita’ia le latou faigamalo talu mai le tausaga e 1978.
Ina ua fa’ato’a feiloa’i lava Kovana Lolo Moliga ma le Kovana Filifilia o le a fa’au’uina i lea taeao matagofie, sa mua’i fa’aula atu e Lolo le susuga Lemanu i lana ula, o se fa’ailo o tiute ma faiva o le a feagai ai, ua tuuina aloa’ia atu i le sui ua mae’a filifilia e le atunuu, e fai ma ta’ita’i i lenei vaitau e fa tausaga.
O le taimi na vala’auina fa’apitoa ai Kovana ma le Sui Kovana ina ia tula’i mai mo le la’ua fa’atautoga, sa tula’i ta’itoatasi mai i la’ua ma o la’ua matua po’o sui mamalu o aiga, ina ia u’uina le Tusi Pa’ia mo le tautoga.
Na muamua vala’auina Kovana Lemanu P Mauga mo lona fa’atautoga, na masi’i ane ai le fala masi’igata i si ona tina Si’iva Sialega Palepoi Mauga, ma le tama o lona faletua o Ella Failautusi - Mauga, Gaea Perefoti Failautusi, ina ia fa’ailoa le agaga fa’afetai ma le sapaia fo’i e ia o le la’ua tofiga ma le afioga le Kovana sili.
O le taimi fo’i mo le fa’atautoga o le Sui Kovana sa tutula’i ai Talauega Eliasalo Ale ma le Faletua o Marian Tiare McGuire Ale ma se tasi o tuafafine mo le taofiga o le Tusi Pa’ia mo le tautoga.
Ina ua mae’a sa vala’auina loa sui mamalu uma o le vasega o Ekalesia Eseese ile atunuu ina ia tutula’i ma fa’ae’e o latou a’ao i ao o ta’ita’i o le malo, ia fa’apa’iaina ai le la’ua nofoaiga lenei ua amatalia ia Ianuari 03, 2021.

