JENNINGS: O lo o soli Fono Faitulafono le Fa’avae

O le teena ai e le maota o sui o le latou I’ugafono So’ofa’atasi, e fa’atulaga ai suiga i le Fa’avae o Amerika Samoa, ma tu’u atu ai le aia i le faipule o le motu o Swains e palota ai i totonu o le maota, ua atagia mai ai le soli e le Fono Faitulafono o le Fa’avae Toe Teuteu a Amerika Samoa, e pei ona taua e le ali’i faipule mai le motu o Swains ia Su’a Alexander E. Jennings i le Samoa News.

 

E mafua lea tulaga ona e talitonu le ali’i faipule ia Su’a, ua le amanaia e le Fono Faitulafono le vaega o le Faavae “Article I Bill of Rights Section 16” lea o lo o manino mai ai le tulaga lea, e le tatau ona fau ni tulafono e soli ai aia o sitiseni ma tagatanu’u o Amerika Samoa.

 

“O le teena o le aia e palota ai le sui o Swains i totonu o le maota o sui, o se gaioiga manino lea ua atagia mai ai le soli o le Fa’avae, ma ou te le fa’avaivai i le unaia o le mataupu lenei, ae o le a ou taumafai pea e finauina le mataupu lenei mo tagatanu’u o Swains, o se vaega lea o le Faigamalo a Amerika Samoa”, o le saunoaga lea a le ali’i faipule.

 

“O le filifilia fo’i o le sui o Swains i totonu o le maota o sui, ua atagia mai ai le puipuia o le aganu’u ma lana agaifanua, ae o se taumafai fo’i e puipuia ana measina e aofia ai fanua ma eleele, e pei ona manino i le Vaega o le Fa’avae ‘Article I Bill of Rights Section 3’, lea fo’i e aia tutusa ai le sui o Swains ma sui o isi Itumalo eseese uma lava i Tutuila ma Manu’a”, o se vaega lea o le saunoaga a le ali’i faipule mai Swains.

 

O le vaiaso i ona tua atu na teena ai e le maota o sui i le faitauga fa’alua le i’ugafono so’ofa’atasi, i le mae’a ai lea o ni iloiloga sa valaauina e le Komiti o Mataupu Tau Tulafono a le maota, lea e ta’ita’ifono ai le Sui Fofoga Fetalai ia Talia Fa’afetai I’aulualo.

 

Saunoa Su’a e fa’apea, e faigofie lava le agaga o le i’ugafono sa fa’aulu, o le tu’uina atu lea o le aia e palota ai le sui o Swains i totonu o le maota o sui, e pei o le aia o lo o filifilia ai lona sui i totonu o le Fono.

 

Na toe fa’atepa e le alii faipule iloiloga e lua sa faia a le komiti e faatatau i lenei mataupu, lea sa molimau ai le Loia Sili o le malo ia Talauega Eleasalo Ale ma le Failautusi o le Ofisa o Mataupu Tau Samoa ia Satele Galu Satele Sr, ma la ioeina ai le tatau lea ona tu’u atu le aia i le sui o Swains e palota ai i le maota o sui.

 

I iloiloga sa faia e le komiti a le maota o sui e faatatau i lenei mataupu, sa atagia mai ai le felanulanua’i o finagalo o ni isi o faipule e faatatau i lenei mataupu.

 

O ni isi o faipule sa fa’ailoa lo latou teena o le agaga o le i’gafono maliliefa’atasi, ae o ni isi fo’i sa latou taliaina fa’atasi ai ma le fautuaga, afai o le a tu’u atu le aia e palota ai le sui o Swains, ua tatau loa fo’i la ona tu’u atu ai ma isi vaega uma e pei ona agava’a ai sui tauva mai Itumalo taitasi i le atunu’u, e pei o le lesitalaina lea o tagata palota atoa ai ma sui e fia tauva i le nofoa.

 

Saunoa Su’a, afai ua le talia e le maota o sui le i’ugafono soofaatasi e sui ai le fa’avae, ina ia mafai ai ona tu’u atu le aia i le sui o Swains e palota, o le a ia uia se isi auala ina ia maia ai se fesoasoani mo le motu o Swains.