Fa’amanino Pule SPED fa’asea fa’aga i lana paketi
O le totogiina o tagata o lo o aumai fa’a konekarate e le Polokalame a le SPED e fesoasoani i le a’oa’oina o fanau e i ai manaoga fa’apitoa o le tino ma le mafaufau, o le mafua’aga autu lea na taua e le sui fa’atonu o Aoga ia Jeanette Vasai Tilio ua mafua ai ona alu le 90% o le latou paketi i totogi o tagata faigaluega.
O le afioga i le ali’i faipule ia Larry Sanitoa na ia fesiligia le tama’ita’i fa’atonu o le polokalame, mo sana saunoaga e fa’amanino ai le mau fesili o lo o i ai, i le mafua’aga ua alu ai le 90% o le paketi e $6.3 miliona a le SPED i totogi o tagata faigaluega.
Saunoa Sanitoa e fa’apea, e le gata o lo o fa’asea ni isi o matua i le leai o ni auaunaga talafeagai mo a latou fanau o lo o i ai manaoga fa’apitoa o le tino ma le mafaufau, ae ua ia maua fo’i ni isi o fa’asea i le le lava lea o mea e fa’atino ai galuega mo fanau nei.
O ni isi o matua ua tusi sa’o lava a latou fa’aasea i le Ofisa o Aoga a le Iunaite Setete o lo o aumai ai le tupe e fa’atupe ai le polokalame, e fa’aleo i ai a latou fa’asea i le fa’aletonu o le auaunaga o lo o ofo atu mo fanau fa’apitoa nei.
Saunoa Sanitoa e fa’apea, e fa’aauau pea ona tula’i mai le fa’afitauli lenei i le le mafai lea ona ofo atu le tautua talafeagai mo fanau fa’apitoa nei, pe afai e fa’aalu pea se vaega tupe tele a le polokalame e totogi ai tagata faigaluega, atoa ai ma konekarate mo tagata ua i ai le agava’a fa’apitoa mai fafo latou te a’oa’oina fanau, e aunoa ma le taumafai e saili se auala e foia ai le fa’afitauli o lo o feagai a le polokalame i le taimi nei, o le leai lea o ni tagata e i ai agava’a fa’apitoa nei e a’oa’oina fanau aoga.
Na fa’amanino atili e Jeanette e fa’apea, e ova atu le tupe e mana’omia mo le polokalame pe afai e vaavaai le polokalame i le aumaia lea o ni tagata e i ai agava’a fa’apitoa mai fafo e galulue tumau i totonu o le teritori mo le tausaga atoa, ona e taugata tele totogi o i latou nei.
O le fa’afitauli e mafua ai ona to’atele tagata e i ai le tomai fa’apitoa e fai konekerate ma le SPED, ona e le tutusa uma ituaiga a’oa’oga o lo o ofo atu i fanau aoga.
“O isi fanau aoga e mana’omia se tagata e i ai le tomai fa’apitoa o le mafaufau na te a’oa’oina i latou, o isi fanau aoga e mana’omia se tagata e i ai le tomai fa’apitoa o le tautala e a’oa’oina i latou, ae o isi fo’i fanau, e manaomia se tagata e i ai agava’a fa’apitoa na te a’oa’oina o ia mo le aso atoa”, o le isi lea saunoaga a Jeanette.
I le mana’omia mai o ni tagata mai fafo e i ai le agava’a fa’apitoa latou te a’oa’oina fanau aoga nei, na pau le tali e mafai ai ona tali lea manaoga, o le fa’a faigaluega loa e le Ofisa o Aoga o ni tagata agava’a mai fafo e fa’atinoina lea auaunaga, peita’i o le fa’afitauli tele o lo o fetaia’i ma le Ofisa, e leai se tupe.
O isi taimi e saini ai konekarate ma ni isi mai le Iunivesite a Hawaii, ae o le tele lava o taimi e fa’aaoga ai e le SPED i latou o lo o galulue i le atunu’u i le taimi nei, e pei o foma’i o lo o galulue i le Matagaluega o le Soifua Maloloina faapea ai ma le Falema’i o le LBJ.
“E i ai fanau e mana’omia ona mafuta ma se faiaoga fa’apitoa mo le aso atoa, e i ai fo’i ni isi o fanau e eseese ituaiga faiaoga fa’aptoa na te a’oa’oina latou, e ui lava i le manaoga e tatau ona a’oa’oina fanau, peita’i o le fesili tele o lo o tula’i mai, o ai o le a a’oa’oina i latou pe afai e leai ni faiaoga e i ai agava’a fa’apitoa latou te fa’atinoina le galuega”, o le isi lea saunoaga a Jeanette.
Na fa’amalulu Jeanette i afioga i faipule pe afai ua i ai ni fa’asea mai le mamalu o matua e tusa ai o ni fa’aletonu i le latou auaunaga, peita’i i lona lava talitonuga, o lo o latou faia le mea sili ina ia mautinoa e aoaoina fanau o lo o i ai manaoga fa’apitoa o le tino ma le mafaufau.
Sa ia taua fo’i e fa’apea, sa faigofie lava aso ua mavae, e na o le ta’ito’a 10 fanau aoga i totonu o aoga e i ai manaoga fa’apitoa, peitai o le taimi nei e pei ona molimau le Faatonusili o Aoga ia Vaitinasa Dr. Salu Hunkin Finau, e lata i le to’a 800 fanau aoga e i ai manaoga fa’apitoa o le tino ma le mafaufau, ma e eseese uma fo’i ituaiga manaoga o lo o feagai ma fanau aoga nei.
O le 80% o le to’a 800 o fanau aoga e i ai manaoga fa’apitoa e pei ona taua e Vaitinasa, o fanau ia o lo o i ai fa’afitauli i le gagana tautala, ae mafuli lava i fanau e faigata ona feso’ota’i mai i le gagana fa’aperetania.
O suiga e pei ona faia e le Matagaluega o Aoga i le polokalame a le SPED, e pei ona vaevae ai la latou tautua i Itumalo eseese e lima i le atunu’u, o se auala lea ina ia mafai ai ona tu’uina atu sa’o le tautua o lo o mana’omia mo fanau aoga i itumalo ta’itasi nei i le atunu’u.
