Fa’aaoga Ofisa Fa’atoaga masini laiti mo a latou su’esu’ega
E ui e le i taunu’u mai lava le masini tele lea o loo fa’amoemoe le Ofisa o Fa’atoaga a le malo ma le vaega a le Fanua Fa’asao (Land Grant) a le Kolisi Tu’ufa’atsi, e fa’aaoga e su’e ai le malosi o le vailaau o lo o pipi’i i le tino o le fualaau ‘aina, peita’i ua fa’amaonia mai e le afioga a Lealao M. Purcell, o lo o fa’aaoga e le Ofisa tama’i masini (hand machine) e fa’atino ai lea auaunaga.
“O se tala fiafia lea mo le atunu’u, o lo o mafai ona fa’aaoga e le Ofisa o Fa’atoaga tama’i masini e u’u lava i le lima ma fai ai suega i soo se fualaau ‘aina, ina ia mautinoa o lo o tausisia e le au fai fa’atoaga a le atunu’u tulafono tau i vailaau e fa’aaoga e tausi ai togalaau aina”, o le saunoaga lea a Lealao, ina ua fesiligia e le Samoa News e fa’atatau i ni isi o atugaluga mai le atunu’u, i le leai o se masini o lo o fa’aaoga e siaki ai togalaau ‘aina i le atunu’u.
E ese mai i le fa’aaogaina o tama’i masini e pei ona taua e Lealao, o lo o fa’aauau pea lava ona auina atu isi a latou suega i fale e su’esu’e ai fa’ama’i o togalaau ‘aina i Hawaii, mo le fa’amausaliina o a latou sailiiliga o lo o fa’aauau pea i tulaga o togalaau ‘aina i le atunu’u.
O le malosi e mafai e tama’i masini ona saili i luga o togalaau ‘aina, e aofia ai le sailia o le ituaiga vailaau o lo o fa’aaoga e tausi ai le laau ‘aina, atoa ai ma le malosi o le vailaau o lo o i luga o le tino o le fualaau ‘aina.
Na fa’afetaia e Lealao le Fono Faitulafono i lo latou pasiaina lea o se tulafono e avea ai ma solitulafono le le tausisia o tulafono tau i vailaau a le feterale, lea e fa’aaoga a tausi ai togalaau ‘aina i totonu o setete ma teritori o le malo tele.
O le taua o le tulafono lea e pei ona saunoa le ali’i fa’atonu, o le a fesoasoani malosi ai i le fa’amalosia e lona ofisa o tulafono e fa’atatau i le fa’aaogaina o vailaau e tausi ai togalaau ‘aina i totonu o Amerika Samoa.
I le iloilo mulimuli a le komiti o Fa’atoaga a le Senate ma sui o le Ofisa o Fa’atoaga, AS-EPA ma le Vaega o Laufanua Fa’asao a le Kolisi Tu’ufa’atasi, na talosaga ai le Fa’atonusili o le EPA ia Ameto Pako i le Komiti, ina ia tu’u atu aso e 90 latou te galulue ai mo le sailia o se tupe e fa’atau mai ai le masini e fa’aaoga e su’e ai le malosi o vailaau i luga o fualaau ‘aina.
O lea talosaga na tu’uina atu lea i luma o le komiti, ina ua fa’aalia e le ta’ita’i komiti ia LeAtualevao Asifoa sana fa’asea, i le fiu o le atunu’u e fa’atali le masini na folafola e taunu’u mai i le tausaga na te’a nei 2014, a’o lea ua oo mai i le 2015 e le’i taunu’u mai lava.
Saunoa LeAtualevao e fa’apea, afai e tuai mai le masini lea, o le a fa’aauau pea ona lamatia soifua o le atunu’u o lo o fa’atauina togalaau ‘aina mai le aufai fa’atoaga Asia, ona o lo o masalomia le malolosi o vailaau o lo o fa’aaoga e i latou nei e tausi ma fa’aola ai a latou fa’atoaga.
Na toe fa’amautu atili mai e Lealao i le Samoa News e fa’apea, e leai se itu o le a popole ai fua le atunu’u, o lo o mata’ituina uma e le Ofisa o Fa’atoaga auala o lo o tausi ma fa’a failele ai fa’atoaga i totonu o le atunu’u i le taimi nei, aemaise lava i fa’atoaga a tagata Asia.
